शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha sthite sarvadikke śivatattve'dhunocyate | tasmiñjñāte'thavājñāte śivatvamanivāritam এতিয়া, সৰ্বদিক্ (সৰ্বব্যাপী) শিৱতত্ত্ব (এনেদৰে) প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাত, এতিয়া কোৱা হৈছে:…
- 2 vahnirjñāto'thavājñātaḥ prakāśaṃ janayenna kim | ajñātaṃ na suvarṇaṃ … অগ্নি, জ্ঞাত হওক বা অজ্ঞাত, প্ৰকাশ (একেদৰে) জন্ম নিদিয়ে নে?
- 3 satyamevaṃ tathāpīha suvarṇaṃ jñātamātrakam | mūlyādinopabhogāya dānārthamupayujyate সত্য, এনেই;
- 4 cintāmaṇiravijñāto bhaveccintāmaṇiḥ sphuṭam | tathāpi kāryabhogārthaṃ sa jñātaḥ … অবিজ্ঞাত চিন্তামণিও স্পষ্টভাৱে (এতিয়াও) চিন্তামণিয়েই হ’ব;
- 5 sakṛjjñāte suvarṇe hi bhāvanā karaṇaṃ vrajet | ekavāraṃ … সোণ এবাৰ জ্ঞাত হ’লে — (প্ৰমাণৰ দ্বাৰা) এবাৰ, অথবা শাস্ত্ৰৰ পৰা, অথবা গুৰুৰ বাক্যৰ পৰা —…
- 6 jñāte śivatve sarvasthe pratipattyā dṛḍhātmanā | karaṇena nāsti … সকলোতে অৱস্থিত শিৱত্ব দৃঢ় প্ৰতিপত্তিৰে (বোধেৰে) জ্ঞাত হ’লে, ক’তো কোনো কৰণৰ প্ৰয়োজন নাই,…
- 7 jñāte'pi tarubhūmyādidārḍhyānna karaṇādikam | bhūtale pratyayaṃ yāti na … (ভূমি) জ্ঞাত হ’লেও, গছ, ভূমি আদিৰ দৃঢ়তাৰ কাৰণে, কোনো কৰণ আদি (নালাগে);
- 8 tasmācchive'pyavijñāte jñāte vā śiva eva te | sarva … সেয়ে, শিৱ অবিজ্ঞাত হওক বা বিজ্ঞাত, সেই সকলো (বস্তু) কেৱল শিৱেই;
- 9 vijñātaṃ jāyate puṃsāṃ yadyapyevamavasthitam | tathāpi citrakarmārthamupāyo vācya … যদিও মানুহৰ বাবে বিজ্ঞাত (প্ৰত্যভিজ্ঞা) এনেদৰে (আৰু কোনো সাধন অবিহনে) উদয় হৈ প্ৰতিষ্ঠিত…
- 10 tajjñānasphuṭatāhetau cintāratnasuvarṇavat | vahniryadyapi vijñātaḥ prakāśādi karotyasau সেই জ্ঞানৰ স্ফুটতাৰ (স্পষ্টতাৰ) হেতুৰূপে — চিন্তাৰত্ন আৰু সোণৰ দৰে — (চোৱা:) অগ্নি, যদিও…
- 11 tathāpi yojito yuktyā prakāśamadhikaṃ gṛhe | dīpenānyatamenāpi na … তথাপি, যুক্তিৰে (সঠিক প্ৰণালীৰে) প্ৰযুক্ত হ’লে, এটা সুস্থাপিত প্ৰদীপে ঘৰত অধিক প্ৰকাশ…
- 12 tasmādupāyo vaktavyo dṛṣṭakāryaprasiddhaye | tataḥ svātmakriyaunmukhyamicchāprathamakodgamaḥ সেয়ে দৃষ্ট কাৰ্যৰ সিদ্ধিৰ বাবে এক উপায় কোৱা উচিত;
- 13 samastacitrakāryāntargarbhiṇī śiṃbikākṛtiḥ | svarūpāhlādanirmuktirahitecchodayodgamaḥ (সেই ইচ্ছা) এক শিম্বিকাকৃতিৰ (শুঁটিৰ) দৰে, ভিতৰত সকলো বিচিত্ৰ কাৰ্যৰে গৰ্ভিণী;
- 14 śavalā citirucyeta parasya pararūpiṇī | sā śaktiḥ parameśasya … সেই শবল (চিত্ৰিত) চিতিক পৰৰ (পৰমেশৰ) — পৰৰ ৰূপ ধৰা — (শক্তি) বুলিব পাৰি;
- 15 na dravyavyatiriktāsti kriyā naca na vidyate | na … ক্ৰিয়া দ্ৰব্যৰ পৰা ব্যতিৰিক্ত নহয়, তথাপি সি অবিদ্যমানো নহয়;
- 16 nacāpi kevalāddravyāt kiṃcanāpi pravartate | tasmāditthamiha jñeyaṃ śāktaṃ … আৰু নিছক দ্ৰব্যৰ পৰাও (তাৰ শক্তি অবিহনে) একোৱেই নচলে;
- 17 prathamodaya icchāyāḥ sarvabhāvaikyadeśyatā | sa eva śāktabodhātmasvacchāvayavarūpavān ইচ্ছাৰ প্ৰথম উদয়ত, (আহে) সকলো ভাৱৰ ঐক্যৰ নিৰ্দেশ;
- 18 svānandaikarasāhlādī svakāryārthaśarīravān | tathāsthitasya dhyānena bodhādvā tatsvarūpabhāk (সেই ইচ্ছা,) নিজৰ আনন্দৰ এক-ৰসত আহ্লাদিত, নিজৰ কাৰ্যৰূপ অৰ্থবোৰক শৰীৰৰূপে ধৰে;
- 19 tasyecchāspandanaṃ pūrvanyagbhāvo hlādasaṃgamaḥ | bhūpabhūpatiśaktyābhamagnyaṃ tatpūrṇacillayāt তাৰ (ইচ্ছাৰ) ইচ্ছা-স্পন্দনত (থাকে) এক পূৰ্ৱ-ন্যগ্ভাৱ (ভিতৰলৈ টনা) আৰু আহ্লাদৰ সংগম;
- 20 yāti vyāptiṃ tathābhūtāṃ śāmyadāmodasatkriyām | śāntānandavapuḥ svaccha urarīkṛtadṛkkriyaḥ সি এনে এক ব্যাপ্তি পায়, যাৰ প্ৰকৃত ক্ৰিয়া হ’ল ক্ৰমে শান্ত হৈ অহা এক আমোদ;
- 21 madhyavyomaśāntabodhabharalabdhodayaḥ śivaḥ | tasyāpi vidyudālokavadabhedavatī calā (এয়াই) শিৱ, যাৰ উদয় মধ্য-ব্যোমত শান্ত বোধৰ ভৰৰ (পূৰ্ণতাৰ) দ্বাৰা লব্ধ;
- 22 bhāvisvabhedatatkṛtyajñānapraunmukhyavartinī | nijabhāvakṛtasṛṣṭitadanugrahacetanā (সেই শক্তি,) আগন্তুক আত্ম-ভেদ আৰু তাৰ কৃত্যৰ জ্ঞানৰ প্ৰাউন্মুখ্যত (আগ্ৰহত) অৱস্থিত, সেই…
- 23 bhāsate'vasthitā śaktiḥ śaivī śaivārthadāyikā | tataḥ saiva svayaṃ … শিৱৰ শক্তি প্ৰকাশিত হয়, অৱস্থিত, শিৱৰূপ অৰ্থক প্ৰদান কৰি;
- 24 nyagbhūtecchā jñānamayī spandanāvitatāṃginī | vidyāmantrakalākalpyadehasaṃpiṇḍitodbhavā ইচ্ছা (এতিয়া) ন্যগ্ভূত (অধঃস্থ) হোৱাত, (মূলতঃ) জ্ঞানময়ী, স্পন্দনৰ দ্বাৰা অংগ বিস্তৃত…
- 25 tejaḥkaṇaprasaravadupalabhyā viyatyalam | sthitiḥ sādāśivī cāsāvadhikārābhimānatā তেজঃকণৰ (পোহৰৰ কণিকাৰ) প্ৰসৰৰ দৰে, (সেই শক্তি) চিৎ-ব্যোমত পূৰ্ণৰূপে উপলভ্য;
- 26 samalā tatsamāśleṣāt sarveśitvasamudgamaḥ | tasya śaktipradīpasya kiraṇābhodyamapradā (শক্তি,) এতিয়া সেই (সীমিতকাৰী অৱস্থাৰ) সমাশ্লেষৰ পৰা সমল (মলিন), সৰ্বেশিত্বৰ (সকলোৰ…
- 27 tataḥ sthūlairmantramayairaṅgaiḥ sarvakriyāparā | bhavatīśvararūpeṇa svakāryākhilarūpiṇī তাৰ পৰা, মন্ত্ৰময় স্থূল অংগবোৰৰে, শক্তি সকলো ক্ৰিয়াত পৰায়ণ হয় — ঈশ্বৰৰূপে, নিজৰ…
- 28 tasyāpi śaktirmṛtpiṇḍaghaṭavadviśvatāṃ gatā | yāvadyāvattaredvidyāmāyādighanapārthivam আৰু তেওঁৰো শক্তি, মাটিৰ লোণ্ডা ঘট হোৱাৰ দৰে, বিশ্বতা (বিশ্ব হোৱালৈ) গৈছে — ঠিক সেই…
- 29 tattvaṃ devastathā tāvadbhāvaśaktyā ghaṭādika | nijaśaktisamāviṣṭerāyānti śivasampadaḥ প্ৰতিটো তত্ত্বই দেৱতা;
- 30 kriyāśaktiparātmatve kvacitpiṇḍaśivātmatā | kvacidantaḥkṛtau jñānādbhavetpadaśivātmatā ক্ৰিয়াশক্তি পৰা (প্ৰধান) হ’লে, ক’ৰবাত পিণ্ড-শিৱাত্মতা (স্থূল ভৌতিক ৰাশিত শিৱৰ সৈতে অভেদ);
- 31 icchāmātre rūpaśivastaraṃge tadatītatā | kartṛmātre sarvabhāvavyatītaśivabhāvatā নিছক ইচ্ছাত (থাকে) ৰূপ-শিৱ;
- 32 dṛḍhāṃguliniveśena dṛḍhasthūlanirīkṣaṇāt | bhramato bhāvacalanāt plavācca prekṣaṇākṣateḥ দৃঢ়ভাৱে আঙুলি স্থাপন কৰি, এক স্থূল (বস্তু)ৰ দৃঢ় স্থিৰ নিৰীক্ষণৰ পৰা, তাক ঘূৰাওঁতে…
- 33 puro'ṇupuñjabhrāntyāptyā cittvalābho jaḍeṣvapi | sarvacitkṣepataḥ sāmyātsarvatrecchātra īdṛśī সন্মুখত (ঘূৰি থকা) অণু-পুঞ্জৰ ভ্ৰান্তিৰ (সজীৱ) আপ্তিৰ দ্বাৰা, জড় বস্তুতো চিত্ত্ব…
- 34 pratītyudgamakāle tu sārvabhāvyādasau vibhuḥ | sṛṣṭānubhavado rūḍheramūrtajñānacillayāt কিন্তু প্ৰতীতিৰ উদ্গমৰ কালত, (নিজে) সকলো ভাৱ হোৱাৰ কাৰণে, এই বিভু (সৰ্বব্যাপী চৈতন্য)…
- 35 jñānayogasamudyuktilīnatvena kriyāgamaḥ | icchātaḥ kāntitejobhistatkartṛtvamaheśatā জ্ঞান আৰু যোগৰ সমুদ্যুক্তিত (পূৰ্ণ সংযোগত) লীন হোৱাৰ দ্বাৰা (আহে) ক্ৰিয়াৰ আগম;
- 36 saṃviddehatadgatatve saṃvitsvātantryamāpatet | toṣe nirvṛtiyogo vā dārḍhyāt svātantryametayoḥ সংবিতে দেহ আৰু তাৰ অন্তৰ্গত (বস্তু) ব্যাপি ল’লে, সংবিতৰ স্বাতন্ত্ৰ্য আহি পৰিব;
- 37 duḥkhāsaktyānyathāsaktyā sukhe nirvṛtibhūmitā | jaḍakāyāṃganicaye maddārḍhyocitacintayā দুঃখত আসক্তি (নথকাৰ) দ্বাৰা, আসক্তি (আত্মালৈ) অন্যথা ঘুৰাই, সুখত নিৰ্বৃতি-ভূমি লাভ (হয়);
- 38 jaḍāśeṣapadārthātmarūḍhestadbodhapūrṇatā | nijābhimānasaṃsṛṣṭe svaśarīre mahodayāt সকলো জড় পদাৰ্থৰ আত্মাৰূপে (দৃঢ়) ৰূঢ়িৰ পৰা সেই বোধৰ পূৰ্ণতা;
- 39 anyadehe tathāvṛttestathā buddhiviśiṣṭatā | bhāvanātītanirmūlasatkāryādivisargavat আন এক দেহততো, (আত্মাৰ) সেইদৰে বৃত্তিৰ (যোগৰে প্ৰৱেশৰ) পৰা, সেইদৰে এক বুদ্ধি-বিশিষ্টতা…
- 40 tattadbhāvabharāsaktestattannirmāṇamānatā | lasadagrasphurattejaḥ kaṇasattodbhavo mahān সেই সেই ভাৱৰ ভৰত আসক্তিৰ পৰা সেই সেই নিৰ্মাণৰ সামৰ্থ্য;
- 41 devatāhemanirmāṇasannidhānasphuṭārthatāḥ | sāmmukhyavṛttidehāntaratirāgamahāguṇāḥ (উদয় হয়) দেৱতা আৰু সোণৰ নিৰ্মাণ, (বস্তুক) সন্নিধানলৈ (আনা), অৰ্থৰ স্ফুটতা;
- 42 dehāntareṣu saṃkrāntiḥ parityāgo'pareṣvapi | antarmukhamukhākṣyādikramagocaracidgateḥ (উদয় হয়) আন দেহত সংক্ৰান্তি (প্ৰৱেশ), (নিজৰ দেহৰ) পৰিত্যাগ, আৰু আনবোৰততো (প্ৰৱেশ) —…
- 43 saṃsparśatastadudbodha anyatrāpi tathā sthitiḥ | svadehe devadṛḍhatā nāgādidamanārhatā (নিছক) সংস্পৰ্শৰ পৰা সেই (শক্তি)ৰ উদ্বোধন, আৰু আন ঠাইততো সেইদৰে স্থিতি;
- 44 tathā sakalarūpāṇāṃ bhāvanaiva tathā svayam | nijāntaḥ sṛṣṭibāhyasthasthūlasannidhiyogataḥ সেইদৰে, সকলো ৰূপৰ (সাক্ষাৎকাৰ) হ’ল সেই ভাৱনাৰেই (সৃষ্টিকল্পনাৰেই) — নিজে কৃত, নিজৰ…
- 45 ātmano mahimā jñeyastataḥ sṛṣṭeranantatā | sthūlabhāvādavibhrāntadṛṣṭipātāttadekatām আত্মাৰ মহিমা জানিব লাগে, আৰু তাৰ পৰা সৃষ্টিৰ অনন্ততা;
- 46 prāpito jagadaikyaṃ ca samantādavakalpate | yatra tatrāpi viśrāntilīnaṃ … আৰু (এনেদৰে) নীত হৈ, জগতৰ ঐক্য চাৰিওফালে গঢ় লয়;
- 47 viśvamekasvarūpeṇa rūpeṇa pratipadyate | śivabhāvanayauṣadhyā baddhe manasi saṃsṛteḥ (সাধকে) বিশ্বক এক স্বৰূপেৰে প্ৰতিপন্ন (অনুভৱ) কৰে;
- 48 kāṣṭhakuḍyādiṣu kṣipte rasavacchivahematā | tattattattvabalāveśāt sarvavastvekarūpiṇam যেনেকৈ পাৰদ, কাঠ, বেৰ আদিত নিক্ষিপ্ত হ’লে (সেইবোৰক সোণলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে), সেইদৰে (এই…
- 49 sthairyeṇābhāvabhāvānāmātmānaṃ nirmiṇoti saḥ | svaśarīre dṛḍhā śaktiḥ prāptākṣyādividheyatām স্থৈৰ্যৰ দ্বাৰা তেওঁ অভাৱ আৰু ভাৱ (দুয়োৰে) আত্মা নিৰ্মাণ কৰে;
- 50 tadvadanyatra bhāvādau svātmaśaktyā kilādhipaḥ | sarvabhāveṣu sadyogātsatyatve śivatā … ঠিক সেইদৰে, আন ঠাইততো — ভাৱ আদিত — নিজৰ আত্মাৰ শক্তিৰে (সাধক) সঁচাকৈয়ে অধিপ;
- 51 sarvakāmadughā sādhvī śivatā prasarennṛṇām | padasyārthaḥ padārthatvamitthamarthavyavasthitau সকলো কামনা পূৰণকাৰিণী, সাধ্বী (মঙ্গলময়ী) শিৱতা মানুহৰ বাবে প্ৰসৰিত হ’ব;
- 52 yasmātpadārthatā tulyā cittābhāvodbhavo muhuḥ | sarvatra cittābhāvena satyākāratayā … যিহেতু পদাৰ্থতা (সকলোতে) তুল্য (সমান), (তাৰ) চিত্তত-থকাৰ উদ্ভৱ সকলো ঠাইতে বাৰে বাৰে…
- 53 sarvatrānubhavāvasthāprasaraḥ sārato bhavet | sarvasyaiva sthiraṃ rūpaṃ sarvākāratadātmanā সকলো ঠাইতে অনুভৱ-অৱস্থাৰ প্ৰসৰ সাৰৰূপে হ’ব;
- 54 sarvākāre mahākāraracanā rucirācirāt | sarvatraikye sthirā rūḍhirjanyā rāgādināhatā সৰ্বাকাৰ (চৈতন্য)ত (থাকে) অলপতে মহাকাৰৰ ৰুচিৰ (মনোহৰ) ৰচনা;
- 55 sarvasya śreyaso nūnaṃ satyānnirgatatā matā | mūle samarthatāveśo … সকলো শ্ৰেয়ৰ (মঙ্গলৰ) নিৰ্গততা নিশ্চয়ে সত্যৰ পৰাই বুলি ধৰা হয়;
- 56 kāryo mūlasamāveśa iti jñātvā tathodayaḥ | sarvāmūrtatvatattvāsthābuddhidṛṣṭiprasaktitaḥ মূল-সমাৱেশ (মূলত আৱেশ) সাধন কৰিব লাগে;
- 57 samyagutpadyate'ntardhirūpaṇaṃ bhaktinirgatiḥ | matirmamatvanirmāṇamanasāṃ mahatāṃ tarām সম্যক্ভাৱে উদয় হয় এক অন্তৰ্ধি (ভিতৰৰ দৰ্শন), ভক্তিৰ নিৰ্গতি (উমাল), আৰু মতি…
- 58 prasaratyasti vijñānaṃ sarvadikkamabādhitam | mamatvamānase sādhu sādhūnāṃ saktimāgate সকলো দিশলৈ পৌঁছা এক অবাধিত বিজ্ঞান প্ৰসৰিত হয়, যেতিয়া ‘মোৰ’ ভাৱেৰে পৰিপূৰ্ণ সাধুসকলৰ মন…
- 59 saṃkalpaprabhavaṃ sarvaṃ jagadetadanantakam | sarvaṃ mameti nirvyūḍhe syāttadekamayo … এই গোটেই অনন্ত জগত (শিৱৰ) সংকল্পৰ পৰা জন্মে;
- 60 abhimānāttathaivaiṣāṃ bhāvasargaḥ pravartate | pratyekadevagrāmasya mamatābhiniveśataḥ (এনে) অভিমানৰ পৰা, ঠিক সেইদৰে, এই (সাধকসকল)ৰ বাবে এক ভাৱ-সৰ্গ (বস্তুসৃষ্টি) প্ৰৱৰ্তিত হয়…
- 61 divyāni tānyayatnena prasaranti samantataḥ | sāmastyena prasarpanto nirviśeṣā … সেই দিব্য (সৃষ্টি)বোৰ অনায়াসে চাৰিওফালে প্ৰসৰিত হয়;
- 62 sadā krīḍāvaśādeva kāmāḥ syuḥ sarvagocarāḥ | viśeṣamamatāveśapraveśavaśato mahān সদায়, নিছক ক্ৰীড়াৰ বশতেই, (সাধকৰ) কামনা সকলো গোচৰলৈ বিয়পি যায়;
- 63 tanusvarūpanirmāṇāparimāṇabhavodayaḥ | śivatattve tridhābhūte svacchākālakalākale (উদয় হয়) দেহ আৰু স্বৰূপ নিৰ্মাণ কৰা এক অপৰিমাণ (অসীম) অস্তিত্বৰ উদয়, শিৱতত্ত্ব ত্ৰিধা…
- 64 sakale ca samāsaktastattadrūpoparūpaṇam | sāmarthye'khaṃḍasāmarthyaṃ satate jñānavīryatā আৰু, সকল (অংশৰ ক্ষেত্ৰ)ত সমাসক্ত (সম্পূৰ্ণ নিয়োজিত) হৈ, (থাকে) সেই সেই ৰূপৰ উপৰূপণ (গঠন);
- 65 īśe samagrakartṛtvaṃ sarasvatyā manūttamaḥ | prameye mamatāveśānnirmiṇoti navaṃ … ঈশ (তত্ত্ব)ত (থাকে) সমগ্ৰ কৰ্তৃত্ব;
- 66 kalane cidghanatvaṃ syādvedane sarvacidgamaḥ | snehe tu sarvakāmatvaṃ … কলন (জ্ঞানৰ শক্তি)ত চিদ্ঘনত্ব (চৈতন্যৰ ঘনতা) হ’ব;
- 67 niyame sarvayamanaṃ kaivalyaṃ pralayākale | svātmano hyaniruddhārthā nirupādhivibhūtikā নিয়ম (সংযম-শক্তি)ত সৰ্ব-যমন (সকলোক নিয়ন্ত্ৰণ);
- 68 sarvākārābhimānena mametidṛḍhasaktinā | sarvākārasamāpattiranantaivopajāyate সকলো আকাৰৰ সৈতে অভিমানৰ দ্বাৰা, ‘এইটো মোৰ’ এই দৃঢ় আসক্তিৰে, সকলো আকাৰৰ সমাপত্তি (লাভ) —…
- 69 naitacchāstraṃ vinā proktaṃ kāyākāreṇa kāyikam | jalena jalarūpaṃ … এয়া শাস্ত্ৰ অবিহনে কোৱা নাই: কায়িক (দেহ-সম্পৰ্কীয় বস্তু) কায়াকাৰেৰে (দেহৰূপ ধৰি…
- 70 sarvavyāptyā snehapūrṇaṃ stryādikāyātmacintanāt | jagadvidheyatāmeti kimutaikaśarīrakam সৰ্ব-ব্যাপ্তিৰ দ্বাৰা, স্নেহেৰে পৰিপূৰ্ণ স্ত্ৰী আদিৰ দেহক নিজৰ আত্মাৰূপে চিন্তা কৰাৰ পৰা…
- 71 sarvamasmīti ruciraṃ rūpamātmani cintayan | ahameva matparo na … ‘মই সকলো’ — এনে এক ৰুচিৰ (মনোহৰ) ৰূপ নিজৰ ভিতৰত চিন্তা কৰি, ‘মইয়েই (সমগ্ৰ)’ — (এনেদৰে)…
- 72 sarvasmin mayi kasyāpi kāyaṃ dhyāyan jugupsitam | mamaivāsau … মই সকলো হোৱাত, কাৰোবাৰ দেহক জুগুপ্সিত (ঘৃণ্য) বুলি ধ্যান কৰাত — মোৰেই সেই (অংশ) বিদ্বেষ্য…
- 73 vyāpakatve śatrudehaṃ svaṃ bhramantaṃ vicintayet | vidrutaṃ karabhārūḍhaṃ … ব্যাপকত্বত, শত্ৰুৰ দেহক নিজৰ বুলি, ঘূৰি ফুৰা, পলাই যোৱা, উটত আৰোহিত (অৱস্থাত) চিন্তা কৰিব…
- 74 vyāptaṃ kiñcidripordehaṃ madīyaṃ saṃharāmyaham | jaḍarūpo bhavāmīti cintayā … ‘শত্ৰুৰ দেহ — (মোৰ দ্বাৰা) ব্যাপ্ত আৰু (সেয়ে) মোৰেই — মই সংহাৰ কৰোঁ, (তাত) মই জড়ৰূপ হৈ…
- 75 vyāptidārḍhye naktamekaṃ candraṃ vātmānamutthitam | vicintya prasravantaṃ ke … ব্যাপ্তি দৃঢ় হ’লে, ৰাতি নিজকে এটা উদিত চন্দ্ৰৰূপে, কাৰোবাৰ মূৰৰ ওপৰত (অমৃত) প্ৰস্ৰৱিত…
- 76 cittattvaṃ cintayan rūpaṃ vyāpakaṃ vākhilātmasu | avināśyekapiṇḍe vā … চিত্তত্ত্বক চিন্তা কৰি — তাৰ ৰূপ সকলো আত্মাত ব্যাপক বুলি, অথবা এক অবিনাশী একপিণ্ড বুলি —…
- 77 sravatkṛṣṇāmṛtaṃ meghamātmopari nijātmakam | dhyāyato bālamātmānaṃ sā jarā … নিজৰ ওপৰত কৃষ্ণ অমৃত প্ৰস্ৰৱিত কৰি থকা, নিজ-আত্মস্বৰূপ এক মেঘ, আৰু নিজকে এটি শিশুৰূপে…
- 78 dhyānaṃ nāmātra yatsarvaṃ sarvākāreṇa lakṣyate | bhāvanācakṣuṣā sādhvī … ইয়াত যাক ধ্যান বোলা হয় সেয়া হ’ল সেই (প্ৰক্ৰিয়া) যাৰ দ্বাৰা সকলো বস্তু তাৰ সৰ্বাকাৰত…
- 79 yena yenendriyeṇārtho gṛhyate tatra tatra sā | śivatā … যি যি ইন্দ্ৰিয়েৰে অৰ্থ গৃহীত হয়, ত’তে ত’তে সেই সত্য শিৱতা লক্ষিত হয়;
- 80 yasyāṃ yasyāṃ pratītau tu śivo'smīti manogamaḥ | tasyāṃ … যি যি প্ৰতীতিত ‘মই শিৱ’ এই মনোগম (মনৰ ভাৱ) উদয় হয় — সেই চিন্তাতেই, সেইটোও ধ্যান বুলি…
- 81 yasminnarthe sadātyāgo gacchatastiṣṭhato'pivā | dhāvataḥ khādato vāpi sa … যি অৰ্থৰ বিষয়েই হওক, (‘মই শিৱ’ এই নিশ্চয়ৰ) সদা-অত্যাগ (চিৰন্তন নাত্যাগ) — গৈ থকা বা…
- 82 bhāvite'bhāvite vāpi śivatve śivataiva me | sarvadā pitṛmātrāditaulyadārḍhyena … (মোৰ) শিৱত্ব ভাৱিত (ধ্যানত আনা) হওক বা অভাৱিত, মোৰ কেৱল শিৱতাই, সদায়;
- 83 tathāpi kośahemādisādṛśyaṃ yogasatyatā | śivo'smīti madicchātaḥ sarvabhāvapravartanam তথাপি, যোগৰ সত্যতা (যাচন) কোষত (মুঠিত) সোণ আদিৰ সাদৃশ্যৰ দৰে: ‘মই শিৱ’ এই (নিশ্চয়েৰে),…
- 84 ata eva śivaḥ sarvamiti yogo'tha cetasi | santataṃ … এই কাৰণতেই ‘শিৱ সকলো’ এই যোগ তেতিয়া চিত্তত নিৰন্তৰ (থাকে) — (শিৱৰ) শক্তিৰ অবিচ্ছিন্ন…
- 85 aniruddho japo'styeva sarvāvasthāsvasau japaḥ | nānākāraiḥ sadā kurvannudayan … এক অনিৰুদ্ধ (অবাধিত) জপ সঁচাকৈয়ে আছে;
- 86 abhyāsenāsmi so'pyatra japaḥ parama ucyate | saṃkalpāñjanayannasmi sthitaḥ … (এনে) অভ্যাসৰ দ্বাৰা ‘মই সেই (শিৱ)’ — সেইটোও ইয়াত পৰম জপ বুলি কোৱা হয়;
- 87 so hi nāma japo jñeyaḥ satyādistrividho hi saḥ … সেইটোৱেই সঁচাকৈ জপ বুলি জানিব লাগে, আৰু সি সত্য আদিৰে আৰম্ভ হোৱা ত্ৰিবিধ। মোৰ বন্ধ নাই,…
- 88 pratipattyānayā snānaṃ nirmalīkaraṇaṃ matam | duḥkhe vāpi sukhe … এই প্ৰতিপত্তিৰ (বোধৰ) দ্বাৰা স্নান (গা-ধোৱা) হ’ল এক নিৰ্মলীকৰণ বুলি ধৰা হয় — দুঃখত হওক…
- 89 śivo'smītimanohlādo jalasnānaṃ paraṃ matam | cinnirmalā tanmayaṃ hi … ‘মই শিৱ’ এই মনৰ আহ্লাদ পৰম জল-স্নান বুলি ধৰা হয়;
- 90 ityāsthājalaśaucena śuddhisnānaṃ tathoditam | sarvabhāvāḥ śivākārā antarbhūtāḥ śivānale এনে আস্থা-জলৰ (নিশ্চয়ৰ পানীৰ) শৌচৰ দ্বাৰা শুদ্ধি-স্নান এনেদৰে কোৱা হ’ল;
- 91 so'haṃ śivaḥ sutṛpto'smi homa ityuditaḥ paraḥ | atrākāre … ‘মই সেই শিৱ, মই সুতৃপ্ত’ — এনেদৰে পৰম হোম কোৱা হয়;
- 92 tasmādasmi nirākāṃkṣastṛptyānyo homa īdṛśaḥ | pūjanānnāsti me tuṣṭirnāsti … সেয়ে মই নিৰাকাংক্ষ (কামনাহীন);
- 93 pūjakairavibhedena sadā pūjeti pūjanam | atrākāre ca me … পূজকসকলৰ সৈতে অভেদেৰে, সদা পূজা — সেয়াই (প্ৰকৃত) পূজন;
- 94 liṃgādike pūjito'smi sadā pūjeti vā sthitā | pūjakaḥ … ‘লিংগ আদিত মই পূজিত’ — অথবা এনেদৰে সদা পূজা থিয় হয়;
- 95 kimetenātmabhāvena tṛptyā vā parapūjanam | sarvākāreṣu bhogyena yajanaṃ … এই আত্মভাৱেৰে বা (এই) তৃপ্তিৰে আন (এজনৰ কল্পিত) পূজনৰ কি প্ৰয়োজন?
- 96 bhuñje'haṃ yatra tatrāpi bhogalagnaḥ pratītitaḥ | śivo'smi sādhanāviṣṭaḥ … মই য’তে ত’তে ভোগ কৰোঁ, ভোগত লগ্ন হৈ, প্ৰতীতিৰ (বোধৰ) দ্বাৰা: ‘মই শিৱ, সাধনাৱিষ্ট;
- 97 śiva evānayā sthityā satyayā yāga uttamaḥ | yena … এই সত্য স্থিতিৰে শিৱেই পৰম যাগ (যজ্ঞ);
- 98 sa mayā kriyate yāgaḥ śivatvādyāga uttamaḥ | śivaṃ … সেই যাগ মোৰ দ্বাৰা কৃত, আৰু শিৱ হোৱা বাবে সি পৰম যাগ। ‘মই শিৱলৈ যাওঁ, শিৱৰূপে যাওঁ, শিৱৰ…
- 99 bhinno'pyabhinna evāsmi śiva itthaṃ viceṣṭanam | śivo bhoktā … (আপাতভাৱে) ভিন্ন হ’লেও মই সঁচাকৈয়ে অভিন্নেই, (যিহেতু) শিৱ — এনেদৰে গোটেই বিচেষ্টন…
- 100 bhuktvodeti śivāvasthā sthitetthaṃ bhoktṛrūpatā | śivaḥ kartā śivaḥ … ভোগ কৰি শিৱাৱস্থা উদয় হয়;
- 101 śiva eva phalāvasthā vyāpāra iti sādhuṣu | bhāvanākaraṇābhyāṃ … শিৱেই ফল-অৱস্থা, আৰু (সেই) ব্যাপাৰো — সাধুসকলৰ মাজত এনেদৰে। সদা-উদিত শিৱৰ বাবে ভাৱনা আৰু…
- 102 yathā tathā pratiṣṭhāmaḥ prabuddhasyeti vartanam | yaddṛśyaṃ yacca … ‘যেনেই হওক তেনেই, আমি (তথাপি শিৱত) প্ৰতিষ্ঠিত হৈ থাকোঁ’ — এয়াই প্ৰবুদ্ধজনৰ আচৰণ। যি…
- 103 yacchrāvyaṃ tacchivavyaktestacchivatvena saṃśritaḥ | gamye grāhye tathā vācye … — যি শ্ৰাব্য, সেয়া — (সকলো) শিৱৰ ব্যক্তিৰ পৰা — শিৱত্বৰূপে আশ্ৰিত;
- 104 sthite śivatve baddhāstho bhavet sarvagataḥ śivaḥ | mantavye … শিৱত্ব প্ৰতিষ্ঠিত হ’লে, বদ্ধ-আস্থ (দৃঢ় নিশ্চয়ী) জন সৰ্বগত শিৱ হৈ পৰিব — মন্তব্য,…
- 105 sukhe duḥkhe vimohe ca sthito'haṃ paramaḥ śivaḥ | … সুখত, দুঃখত, আৰু বিমোহত মই অৱস্থিত পৰম শিৱ;
- 106 bhavati śivamayātmā sarvabhāvena sarvaḥ সকলোৱে, (নিজৰ) সকলো হোৱাৰ ভাৱেৰে, শিৱময় আত্মা হৈ পৰে।
- 107 śaivādīni rahasyāni pūrvamāsanmahātmanām | ṛṣīṇāṃ vaktrakuhare teṣvevānugrahakriyā শৈৱ আদি ৰহস্যবোৰ আগেয়ে মহাত্মা ঋষিসকলৰ মুখ-কুহৰত (মুখত) আছিল;
- 108 kalau pravṛtte yāteṣu teṣu durgamagocare | kalāpigrāmapramukhe samucchinne … কলিযুগ আৰম্ভ হোৱাত, আৰু সেই (ঋষি)সকল কলাপ গ্ৰামক প্ৰধান কৰি এক দুৰ্গম প্ৰদেশলৈ গুচি…
- 109 kailāsādrau bhraman devo mūrtyā śrīkaṃṭharūpayā | anugrahāyāvatīrṇaścodayāmāsa bhūtale — দেৱে, শ্ৰীকণ্ঠৰূপ মূৰ্তিৰে কৈলাস পৰ্বতত ভ্ৰমি, অনুগ্ৰহৰ বাবে অৱতীৰ্ণ হৈ, ভূতলত (তলত…
- 110 muniṃ durvāsasaṃ nāma bhagavānūrdhvaretasam | nocchidyeta yathā śāstraṃ … — ভগৱানে দুৰ্বাসা নামৰ ঊৰ্ধ্বৰেতা (ব্ৰহ্মচাৰী) মুনিক (ক’লে): ‘শাস্ত্ৰ যাতে উচ্ছিন্ন…
- 111 tataḥ sa bhagavān devādādeśaṃ prāpya yatnavān | sasarja … তাৰ পাছত সেই ভগৱানে (দুৰ্বাসাই), দেৱৰ পৰা আদেশ পাই, যত্নশীল হৈ, ত্ৰ্যম্বকাদিত্য নামৰ এক…
- 112 tasmin saṃkramayāmāsa rahasyāni samantataḥ | so'pi gatvā guhāṃ … তাৰ ভিতৰত তেওঁ ৰহস্যবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে সংক্ৰমিত কৰিলে;
- 113 tannāmnā cihnitaṃ tatra sasarja manasā sutam | khamutpapāta … — সেই নামেৰে চিহ্নিত এক পুত্ৰ তাত মনেৰে সৃষ্টি কৰিলে;
- 114 siddhastadvatsutotpattyā siddhā evaṃ caturdaśa | yāvatpañcadaśaḥ putraḥ sarvaśāstraviśāradaḥ (প্ৰত্যেকে) সেইদৰে পুত্ৰ জন্মাই সিদ্ধ হ’ল;
- 115 sa kadācillokayātrāmāsīnaḥ prekṣate tataḥ | bahirmukhasya tasyātha brāhmaṇī … তেওঁ এদিন বহি লোক-যাত্ৰা (জগতৰ ব্যৱহাৰ) চাই আছিল;
- 116 rūpayauvanasaubhāgyabandhurā sā gatā dṛśam | dṛṣṭvā tāṃ lakṣaṇairyuktāṃ … — ৰূপ, যৌৱন আৰু সৌভাগ্যেৰে বন্ধুৰা (মনোহৰা) সেই (ব্ৰাহ্মণী) তেওঁৰ দৃষ্টিলৈ আহিল;
- 117 sadharmacāriṇīṃ samyaggatvā tatpitaraṃ svayam | arthayitvā brāhmaṇīṃ tāmānayāmāsa … — সধৰ্মচাৰিণীৰূপে (ধৰ্মপত্নীৰূপে);
- 118 brāhmaṇena vivāhena tato jātastathāvidhaḥ | tena yaḥ sa … সেই ব্ৰাহ্মণ বিবাহৰ দ্বাৰা তেতিয়া তেনে এজন (সিদ্ধ) জন্মিল;
- 119 nāmnā sa saṃgamādityo varṣādityo'pi tatsutaḥ | tasyāpyabhūt sa … নামেৰে তেওঁ সংগমাদিত্য;
- 120 ānandasaṃjñakastasmādudbabhūva tathāvidhaḥ | tasmādasmi samudbhūtaḥ somānandākhya īdṛśaḥ তেওঁৰ পৰা আনন্দ নামৰ তেনে এজন উদ্ভূত হ’ল;
- 121 karomi sma prakaraṇaṃ śivadṛṣṭyabhidhānakam | evameṣāṃ tryambakākhyā terambā … মই শিৱদৃষ্টি নামৰ (এই) প্ৰকৰণ ৰচনা কৰিলোঁ। এনেদৰে এওঁলোকৰ ‘ত্ৰ্যম্বক’ অভিধা দেশ-ভাষাত…
- 122 sthitā śiṣyapraśiṣyādyairvistīrṇā maṭhikoditā | tadevametadvihitaṃ mayā prakaraṇaṃ manāk — সেই নামৰ মঠিকা (পৰম্পৰা-আশ্ৰম), শিষ্য, প্ৰশিষ্য আদিৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত আৰু বিস্তীৰ্ণ হৈ…