←
The Vision of Śiva · Chapter 5

The Vision of Śiva — Chapter 5

शिवदृष्टि

Śivadṛṣṭi

Chapter 5 110 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 atha cet sarvabhāvānāṃ na vinā tattvamekakam | samanvayo'sti … ഇനി "സർവഭാവങ്ങൾക്കും ഏകമായ തത്ത്വം കൂടാതെ സമന്വയം ഇല്ലെങ്കിൽ, അപ്രകാരമുള്ള ഈ ഏകത്വം…
  2. 2 tadapi sarvadāstīha tadarthamiha varṇyate | yathā sarveṣu bhāveṣu … അതും (ഏകത്വം) ഇവിടെ എപ്പോഴും ഉണ്ട്;
  3. 3 na jātucidvibheditvaṃ tathā tadupakarṇyatām | cittvāt sarvapadārthānāṃ viśeṣaḥ … (അവയ്ക്ക്) ഒരിക്കലും വിഭേദിത്വം (ഭേദസ്വഭാവം) ഇല്ല;
  4. 4 vibhedeṣvapi tadvyāptyābhedeṣvapyekatā sthitā | icchāvantaḥ sarva eva vyāpakāśca … വിഭേദങ്ങളിലും (ഭിന്നവസ്തുക്കളിലും) അതിന്റെ (ചിത്തിന്റെ) വ്യാപ്തിയാൽ, അഭേദങ്ങളിലും ഏകത…
  5. 5 amūrtāśca tathā sarve sarve jñānakriyātmakāḥ | prabhavaśca tathā … എല്ലാം അമൂർത്തങ്ങളും അപ്രകാരം ജ്ഞാന-ക്രിയാത്മകങ്ങളും;
  6. 6 sarve svātmaparicchedavanto nityamavasthitāḥ | vikāsāhlādavantaśca sarve nirvṛtiyoginaḥ എല്ലാം സ്വാത്മപരിച്ഛേദമുള്ളവയായി (സ്വന്തം പരിധിയോടെ) നിത്യമായി അവസ്ഥിതങ്ങൾ;
  7. 7 ghaṭādīnāṃ samastānāmicchāderalpatāsti cet | anyatra dehe sarpādau dīpādau … സമസ്തമായ ഘടാദികളുടെ ഇച്ഛാദിക്ക് അല്പത (കുറവ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ — മറ്റിടത്ത് ദേഹത്തിലും…
  8. 8 svalpatejasi dārḍhyādvā sarvatra śivatulyatā | bhavedicchādiviṣaye sarvatra pravisāriṇī അല്പമായ തേജസ്സിലും (ജ്വാലയിലും അഗ്നിത്വം) ദൃഢമായതുകൊണ്ട് സർവത്ര ശിവതുല്യത ഉണ്ടാകും;
  9. 9 duḥkhādinā viśeṣaścet tatrāpyaśivatā naca | duḥkhe'pi pravikāsena duḥkhārthe … ദുഃഖാദിയാൽ വിശേഷം (ഭേദം) എങ്കിൽ — അവിടെയും അശിവത ഇല്ലല്ലോ;
  10. 10 dṛśyate bandhanaṃ teṣu dhṛtiḥ kīṭādike tathā | nirvṛtyā … അവയിൽ (ദുഃഖവിഷയങ്ങളിൽ) ബന്ധനം (ആസക്തി) കാണപ്പെടുന്നു;
  11. 11 atha ceccidvatāmetadvaktuṃ yuktaṃ kadācana | pṛthivyāderhi mūrtasya ghaṭādervā … ഇനി "ഇത് (ഇച്ഛാദി) ചിത്തുള്ളവയ്ക്ക് പറയാൻ എപ്പോഴെങ്കിലും യുക്തമാണ്;
  12. 12 naivaṃ ghaṭasya caitanyamasti jñānāt svakarmaṇi | nājñātvā kartumiṣyeta … അപ്രകാരമല്ല;
  13. 13 prakāśajñānajananājjanaḥ kartā jaḍe katham | jaḍena vyajyate nāpi … പ്രകാശമയമായ ജ്ഞാനത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ജനൻ (മനുഷ്യൻ) കർത്താവ്;
  14. 14 cetanecchāvaśādbāhyasampatterajaḍaḥ katham | tiṣṭhatyādikriyāyāṃ hi kartṛtvaṃ na jaḍo … ചേതനയുടെ ഇച്ഛാവശത്താൽ ബാഹ്യഫലം ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ട് (ഘടം) അജഡം എങ്ങനെ?
  15. 15 kartṛtvamupacārāccet kriyāyā apyasatyatā | prayojyatvamathocyeta pravṛttaṃ hi pravartate "കർതൃത്വം ഉപചാരത്താൽ (ലാക്ഷണികമായി)" എങ്കിൽ — ക്രിയയ്ക്കും അസത്യത (വരും);
  16. 16 jānan kartāramātmānaṃ ghaṭaḥ kuryāt svakāṃ kriyām | ajñāte … സ്വയം കർത്താവെന്ന് ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടേ ഘടം സ്വന്തം ക്രിയ ചെയ്യൂ;
  17. 17 svakarmaṇi mamaitattadityajñānānna ceṣṭanam | kūlaṃ pipatiṣati gorvyavahāraḥ prasiddhyati സ്വന്തം കർമത്തിൽ "ഇത് എനിക്കുള്ളത് (ചെയ്യാനുള്ളത്)" എന്ന ജ്ഞാനമില്ലാതെ ചേഷ്ട (പ്രവൃത്തി)…
  18. 18 ghaṭāderbhavatā jñātamācaitanyaṃ kathaṃ yadi | ceṣṭonmeṣādyabhāvāttanmūrcchite kiṃ kariṣyasi ഘടാദിയുടെ അചൈതന്യം (ജഡത്വം) നിന്നാൽ എങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടു?
  19. 19 prāṇādyunmeṣavirahādabhivyaktaṃ nu kasya tat | sarvacaitanyavāde tu cārvāko'tra … പ്രാണാദികളുടെ ഉന്മേഷാഭാവത്താൽ (ചലനമില്ലായ്മയാൽ) അത് (ജഡത്വം) ആരുടേതായാണ്…
  20. 20 pratyekaṃ paramāṇau ceccaitanye'nekacetanāḥ | ghaṭādayaḥ prasajyante pramāṇukathā nahi ഓരോ പരമാണുവിലും ചൈതന്യമെങ്കിൽ, ഘടാദികൾ അനേകചേതനങ്ങളായി (പല ചേതനകേന്ദ്രങ്ങളുള്ളവയായി)…
  21. 21 tathā vā śivatattvasya sambhūterathavātathā | ekaikaśo'sti caitanyamanabhivyaktarūpakam അല്ലെങ്കിൽ അപ്രകാരം ശിവതത്ത്വത്തിന്റെ സംഭൂതിയിൽനിന്ന് (സ്വയം ഉത്പത്തിയിൽനിന്ന്),…
  22. 22 itaśca te'pi cidvantaḥ svātmani jñānayogataḥ | svayameva na … ഇതുകൊണ്ടും അവയും ചിത്തുള്ളവയത്രേ — സ്വന്തം ആത്മാവിൽ ജ്ഞാനയോഗമുള്ളതുകൊണ്ട്;
  23. 23 nānyathā grahaṇaṃ teṣāṃ devadattena cedbhavet | devadatto'tra kiṃ … ഇവയുടെ ഗ്രഹണം (അറിവ്) ദേവദത്തനാൽ (മറ്റൊരാളാൽ) അല്ലാതെ ഉണ്ടാകുകയില്ലെങ്കിൽ — ഇവിടെ…
  24. 24 golakaṃ na prayātīha śakteravyatirekataḥ | śaktimadbhogatāyāṃ vā tatraiva … (കണ്ണിന്റെ) ഗോലകം (നേത്രഗോളം) ഇവിടെ പുറത്തേക്കു പോകുന്നില്ലല്ലോ — ശക്തി (അതിൽനിന്ന്)…
  25. 25 ātmano vyāpakatvena śarīre vyarthatā bhavet | jaḍatvādathavā śaktastacchaktyā … ആത്മാവ് വ്യാപകമായതുകൊണ്ട് ശരീരത്തിന് വ്യർഥത (നിഷ്പ്രയോജനത) വരും;
  26. 26 purā śakterānayane cakṣuḥ śaktaṃ na veti vā | … ശക്തിയെ (വിഷയത്തിലേക്ക്) കൊണ്ടുവരുന്നതിന് മുമ്പ് ചക്ഷുസ്സ് ശക്തമോ അല്ലയോ?
  27. 27 prākśakteratha sāmarthyaṃ śakteḥ śaktatvamāpatet | manaso naca bāhye'sti … ഇനി പ്രാക്ശക്തിയുടെ (മുമ്പത്തെ ശക്തിയുടെ) സാമർഥ്യമെങ്കിൽ, (ആ) ശക്തിക്കും ശക്തത്വം…
  28. 28 śaktirghaṭe'tra kiṃ kuryāgṛhitvāntarathāviśet | budhnodarādikaṃ tattu gṛhītvā naca … ശക്തി ഘടത്തിൽ ഇവിടെ എന്തു ചെയ്യും?
  29. 29 tathākāraguṇatvānna dravyācca calanaṃ pṛthak | śakternacāpi tajjñānaṃ yena … (ശക്തി) ആ ആകൃതിയുടെ ഗുണമായതുകൊണ്ട് ദ്രവ്യത്തിൽനിന്ന് (പ്രത്യേകം) ചലനവും ഇല്ല;
  30. 30 antarviṃśati cecchaktirantarapyupalambhanam | apraveśānna manasaḥ sambandha upapadyate "ശക്തി ഉള്ളിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു" എങ്കിൽ — ഉള്ളിലും ഉപലംഭനം (അറിവ്) ഉണ്ടാകേണ്ടിവരും;
  31. 31 vibhutvenendriyāṇāṃ te kiṃ vṛthaiva śarīratā | cakṣuṣā cedarpitaṃ … ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ (ആത്മാവിന്റെ) വിഭുത്വം മൂലം നിന്റെ (പക്ഷത്തിൽ) ശരീരത വൃഥാ (നിഷ്ഫലം) ആണോ?
  32. 32 tadātmanyaparokṣatve bhavedāptavacaḥ sphuṭam | ye vikalpāḥ śaktigatāste'pyāyānti manaḥ … അത് (അർഥം) ആത്മാവിൽ അപരോക്ഷമെങ്കിൽ (നേരിട്ടറിയപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ), (മനസ്സിന്റേത്)…
  33. 33 cakṣūraśmigamatvaṃ cet sa pratyakṣo'rkaraśmivat | bhāvānāṃ pratibimbatva ātmano'pi … ചക്ഷുരശ്മിഗമത്വമെങ്കിൽ (കണ്ണിൽനിന്നു കിരണം പുറപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ) — അത് സൂര്യകിരണംപോലെ…
  34. 34 pratibimbeṣvasatyatvādamūrteṣveṣvagocarāt | tasmādghaṭaḥ svamātmānamavagacchannavasthitaḥ പ്രതിബിംബങ്ങൾ അസത്യമായതുകൊണ്ടും, അമൂർത്തരായ (ആത്മാക്കളിൽ) ഇവ ഗോചരമല്ലാത്തതുകൊണ്ടും…
  35. 35 tadaikyāttaccakṣuṣaiva prakriyā cet kathaṃ sthitā | tathā śivasya … "അതുമായുള്ള ഏകത്വത്താൽ (ആത്മൈക്യത്താൽ) ആ കണ്ണിനാൽത്തന്നെ പ്രക്രിയ (ജ്ഞാനവ്യാപാരം…
  36. 36 andhāderanyadṛṣṭyātra ghaṭaḥ kiṃ prathate na cet | śivatvasya … "ഇവിടെ അന്ധാദിയുടെ (കുരുടന്റെ) കാര്യത്തിൽ മറ്റൊരാളുടെ ദൃഷ്ടിയാൽ ഘടം പ്രകടമാകുന്നില്ലയോ?
  37. 37 icchāvattvamanenaiva nyāyenāsya nijāṃ kriyām | anicchurna karotyevamata evāsti … ഈ ന്യായത്താൽത്തന്നെ ഇതിന് (ഘടത്തിന്) ഇച്ഛാവത്ത്വം (ഇച്ഛയുള്ളത്);
  38. 38 nānirvṛtau pravarteta sphuṭe jñānakriye sthite | karmaprabhavanatvāttatprabhutvamavadhāryate നിർവൃതിയില്ലാതെ (ഘടം) പ്രവർത്തിക്കുകയില്ല;
  39. 39 svacchākarmavimarśena svecchākarmatvamādṛtam | sarve padārtharūpeṇa sāmānyenārthavattayā സ്വച്ഛ(സ്വ-ഇച്ഛാ)കർമവിമർശത്താൽ (സ്വതന്ത്രേച്ഛാപ്രവൃത്തിയുടെ ബോധത്താൽ) സ്വേച്ഛാകർമത്വം…
  40. 40 vyāpakā vyapadiśyante svakāryavyāpanādatha | yadi te na svayaṃgrāhyā … സ്വന്തം കാര്യങ്ങളെ വ്യാപിക്കുന്നതുകൊണ്ട് (വസ്തുക്കൾ) വ്യാപകങ്ങളെന്നു…
  41. 41 bāhyāvayavatadyogāttadantaraviyogataḥ | paṭo gṛhītaḥ sakala iti na syāt … ബാഹ്യാവയവവുമായുള്ള യോഗത്താലും (പുറംഭാഗങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്താലും), ഉള്ളിലെ…
  42. 42 sarvajñatvamapraveśādvyavadhānādiyogataḥ | nacānyāvayavatvena tadanyeṣvanumānatā (കണ്ണ് ഉള്ളിലേക്ക്) പ്രവേശിക്കാത്തതുകൊണ്ടും, വ്യവധാനാദിയോഗത്താലും (മറവ് മുതലായവ മൂലവും)…
  43. 43 na cānyāvayavaiḥ sārddhaṃ sambandhagrahaṇaṃ purā | tasmānnānyena gṛhyante … മറ്റു അവയവങ്ങളുമായുള്ള സംബന്ധഗ്രഹണം (വ്യാപ്തി) മുമ്പ് (നടന്നിട്ടും) ഇല്ല;
  44. 44 tatsthāna eva tajjñānā saṃvideṣā vimṛśyatām | nacāpyastyanumānena pareṣāṃ … ആ സ്ഥാനത്തുതന്നെ അതിനെ അറിയുന്ന ഈ സംവിത്ത് (ജ്ഞാനം) വിമർശിക്കപ്പെടട്ടെ;
  45. 45 dhūmāttatra gṛhītaṃ kiṃ sāmānyaṃ naiva gṛhyate | agrāhyatvāttasya … ധൂമത്തിൽനിന്ന് അവിടെ എന്താണു ഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടത്?
  46. 46 deśo'pi na gṛhīto'tra dhūmalekhānurūpataḥ | nacāpi nimne hrasve … ധൂമലേഖയ്ക്ക് (പുകവരയ്ക്ക്) അനുരൂപമായ ദേശവും (ഇവിടെ) ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല;
  47. 47 atrāpi kvāpi vāstīti kalpanā kalpanaiva hi | yatra … "(അഗ്നി) ഇവിടെയോ മറ്റെവിടെയോ ഉണ്ട്" എന്ന കല്പന കല്പനമാത്രമത്രേ;
  48. 48 tatrākāśe sthito dhūmo na vahneḥ kaṇamātrakam | dhūmena … അവിടെ ആകാശത്തു സ്ഥിതമായ ധൂമത്തിൽ അഗ്നിയുടെ ഒരു കണികപോലുമില്ല;
  49. 49 tadbudhnāvayavairvātha te'pi yāntyūrdhvatāṃ kṣaṇāt | budhnastairnaca sambaddhaḥ kadāciccakṣuṣo … അല്ലെങ്കിൽ "അതിന്റെ (ധൂമത്തിന്റെ) ബുധ്നാവയവങ്ങളാൽ (അടിഭാഗങ്ങളാൽ അഗ്നിജ്ഞാനം)" എങ്കിൽ —…
  50. 50 sambandho grahakāle tu nacordhvāvayavairbhavet | vahnerdūratarasthityā vahniśliṣṭeṣvalakṣyatā ഗ്രഹണകാലത്ത് ഊർധ്വാവയവങ്ങളുമായി (മേല്ഭാഗങ്ങളുമായി) സംബന്ധവും ഉണ്ടാകുകയില്ല;
  51. 51 nacāpi vahnirjanakaḥ kāṣṭheṣveva hi darśanāt | ata eva … അഗ്നി (ധൂമത്തിന്റെ ഏക)ജനകവുമല്ല — (ഈറൻ) കാഷ്ഠാദികളിൽ മാത്രമേ (ധൂമം) കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ;
  52. 52 sannidhānādathāgneśca cullyādeḥ sannidhirna kim | dhūmena janyate jñānaṃ … "അഗ്നിയുടെ സന്നിധാനത്താൽ (സാമീപ്യത്താൽ ധൂമം)" എങ്കിൽ — അടുപ്പാദിയുടെയും (ചുള്ളിയുടെയും)…
  53. 53 kutra te'nyatra dṛṣṭatvāttaddṛṣṭeragnidṛṣṭatā | atreti dharmitā kasya parvatādau … നിന്റെ (പക്ഷത്തിൽ) അഗ്നി എവിടെ?
  54. 54 tatsāmastyasyāgrahaṇādadṛṣṭe dharmitā kutaḥ | dṛṣṭaścet sarvaghaṭavattadaṅgasyāgnidarśanam അതിന്റെ (പർവതത്തിന്റെ) സമസ്തത ഗ്രഹിക്കാത്തതുകൊണ്ട് (മുഴുവൻ കാണാത്തതുകൊണ്ട്) അദൃഷ്ടത്തിൽ…
  55. 55 svārthānumānaṃ naivaṃ cenna śabdairantare sthitam | agnireṣo'tra dhūmo … "സ്വാർഥാനുമാനം (തനിക്കുവേണ്ടിയുള്ള അനുമാനം) ഇപ്രകാരമല്ല" എങ്കിൽ — ഉള്ളിൽ ശബ്ദങ്ങളാൽ…
  56. 56 eṣa ityapadiśyeta tajjñānaṃ janayet katham | karaṇatve kartrapekṣā … "ഇത്" എന്നു വ്യപദേശിച്ചാൽ അതിന്റെ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ജനിപ്പിക്കും?
  57. 57 vahnestu tatrāpekṣyatve janakatvaṃ vyavasthitam | yacca yadviṣayaṃ jñānaṃ … എന്നാൽ അവിടെ അഗ്നി അപേക്ഷ്യമെങ്കിൽ (അവലംബിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ) അതിന് ജനകത്വം…
  58. 58 dhūmādagnipratītiśca na cāyaṃ niyamaḥ sthitaḥ | kakṣabhūrjādijo vahnirguhākāre … ധൂമത്തിൽനിന്ന് അഗ്നിപ്രതീതി (ഉണ്ടാകുന്നു), എന്നാൽ ഈ നിയമം സ്ഥിതമല്ല;
  59. 59 mahāntaṃ dhūmamutpādya tatkālaṃ vāriṇā hataḥ | tatra kevaladhūmāsthā … വലിയ ധൂമം ഉത്പാദിപ്പിച്ച് ആ ക്ഷണത്തിൽ വെള്ളത്താൽ (അഗ്നി) ഹനിക്കപ്പെട്ടു (കെടുത്തി);
  60. 60 tasmāttadvyapadeśe na vahniḥ svaṃ vinivedayet | vīkṣyātmanā tathātmānaṃ … അതിനാൽ "ഇത്" എന്ന വ്യപദേശത്തിൽ അഗ്നി തന്നെത്തന്നെ നിവേദനം ചെയ്യുകയില്ല — സ്വയം തന്റെ…
  61. 61 etayaiva diśā dūṣyaṃ svabhāvādyamasaṃśayam | parānumāne pakṣādau dharmāderbhedyabheditā ഇതേ വഴിക്കുതന്നെ സ്വഭാവാദി(ഹേതുക്കൾ) സംശയമെന്യേ ദുഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്;
  62. 62 anumānasyānyathānyairdūṣaṇā pravidhīyate | avasthādeśakālānāmityādibhirudāhṛtaiḥ അവസ്ഥ-ദേശ-കാലങ്ങളെ (സംബന്ധിച്ച) ഇത്യാദി ഉദാഹൃതങ്ങളാൽ മറ്റുള്ളവർ അനുമാനത്തിന്റെ ദൂഷണം…
  63. 63 yatra deśe ca kāle ca pravṛttistatra saṃgamaḥ | … ഏതു ദേശത്തും കാലത്തും പ്രവൃത്തി (സഫലപ്രവർത്തനം ഉണ്ടോ) അവിടെ സംഗമം (ശബ്ദ-അർഥസംഗതി);
  64. 64 na cāpi sthirabhāvānāṃ kvāpyasti vyabhicāritā | sūryaḥ prakāśakaḥ … സ്ഥിരഭാവങ്ങൾക്ക് (നിത്യവസ്തുക്കൾക്ക്) എങ്ങും വ്യഭിചാരത (അപവാദം) ഇല്ലല്ലോ;
  65. 65 śabdairarthāḥ pratīyante sarvatraivaṃ kva niścayaḥ | sphoṭādarthapratītiśced vyajyate … ശബ്ദങ്ങളാൽ അർഥങ്ങൾ സർവത്ര ഇപ്രകാരം പ്രതീതമാകുന്നു;
  66. 66 tasyāpi sarvadeśyatvānniścayaḥ kena labhyate | bhojanāderaceṣṭatve vyavahāravilopitā അതും (സ്ഫോടം) സർവദേശ്യമായതുകൊണ്ട് (എവിടെയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടാവുന്നതുകൊണ്ട്) നിശ്ചയം ഏതിനാൽ…
  67. 67 anumānaṃ na cāstīti pakṣādirnopayujyate | gopālaghaṭikānyaiśca ghaṭitā na … "അനുമാനം (പ്രമാണമായി) ഇല്ല" എന്നതിനാൽ പക്ഷാദി (അനുമാനസാമഗ്രി) ഉപയോഗശൂന്യമാകുന്നു;
  68. 68 na bhāṃḍe śakyate dhūmaḥ praveṣṭuṃ vahnivarjite | tasmādvarṇanikaiveyaṃ … അഗ്നിയില്ലാത്ത പാത്രത്തിൽ ധൂമത്തിന് പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ല;
  69. 69 yairuktaṃ siddhasādhyatvaṃ sāmānye tanna dūṣaṇam | atreti tatprayogatvāddigdeśādyairviśeṣitā ആരാണോ "സാമാന്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ സിദ്ധസാധ്യത്വം (സിദ്ധിച്ചതിനെ സാധിക്കൽ)" എന്നു പറഞ്ഞത്…
  70. 70 na sarveṣāṃ viśeṣāṇāṃ pratyakṣe'pi bhaved grahaḥ | viśeṣapūrvatādhyakṣe'viśeṣo'styanumānataḥ സർവവിശേഷങ്ങളുടെയും ഗ്രഹണം പ്രത്യക്ഷത്തിലും ഉണ്ടാകുകയില്ല;
  71. 71 ato nāstyanumānasya dūṣaṇādyaiḥ prabhāṣitaiḥ | tena pūrvoktayā nītyā … അതിനാൽ പ്രഭാഷിതങ്ങളായ (പറയപ്പെട്ട) ദൂഷണാദികളാൽ അനുമാനത്തിന് (സ്വതന്ത്രപ്രാമാണ്യം) ഇല്ല;
  72. 72 nāpyāptavacanagrāhyaḥ sāmānyādvā viśeṣataḥ | sāmānyādanumānoktadūṣaṇaṃ tadviśeṣataḥ (ഭാവം) ആപ്തവചനഗ്രാഹ്യവുമല്ല — സാമാന്യത്താലോ വിശേഷത്താലോ (ആകട്ടെ);
  73. 73 pratyakṣatvaṃ prasajyeta tathāptatve'pyaniścayāt | svātantryaṃ naca śabdasya racanātvena … (വിശേഷത്താൽ) പ്രത്യക്ഷത്വം പ്രസജിക്കും;
  74. 74 tatrāpi vyañjakāpekṣā syāt parāyattataiva hi | arthāpattyādinā nāpi … അവിടെയും വ്യഞ്ജകാപേക്ഷ (പ്രകടകത്തെ ആശ്രയിക്കൽ) ഉണ്ടാകും, അതായത് പരായത്തതതന്നെ…
  75. 75 pratibhā ca pramāṇatve varṇyamānā na śobhate | kākatālīyarūpatvādaśvādestaraṇādatha പ്രതിഭയും (ഉൾക്കാഴ്ച) പ്രമാണമെന്നു വർണിച്ചാൽ ശോഭിക്കുന്നില്ല (നിലനിൽക്കുന്നില്ല) —…
  76. 76 tadaharjātakasyāpi vāsanā sānyajanmajā | tattajjātīyadharmo vā tathājñānasvabhāvatā അന്നുതന്നെ ജനിച്ച ശിശുവിന്റെയും (പ്രതിഭ) മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽനിന്നുണ്ടായ വാസനയത്രേ;
  77. 77 vyāpakatvācchivatvasya sarvajñatvādbhavedatha | tasmādetacca saṃjñeyaṃ sarvaḥ svātmānamātmanā ശിവത്വത്തിന്റെ വ്യാപകത്വം മൂലവും സർവജ്ഞത്വം മൂലവും അത് (ജ്ഞാനസ്വഭാവത) ഉണ്ടാകും;
  78. 78 jānannavasthito dūre svargādau niraye'thavā | pratyakṣādiprakriyāyāstathā śivakṛtasthiteḥ ദൂരെ സ്വർഗാദിയിലോ നരകത്തിലോ (ഉള്ളവയെ) അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു —…
  79. 79 nautarabhrāntināśādau samyagdṛṣṭisamudgamāt | yamasainikasaddṛṣṭidharādeścalanodgamāt വള്ളത്തിൽ കടക്കുമ്പോഴുള്ള ഭ്രാന്തി(തെറ്റിദ്ധാരണ)നാശാദിയിൽ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി (ശരിയായ കാഴ്ച)…
  80. 80 bhūkampanācca śeṣādicalanāccenna sarvataḥ | gamāgamena vāyavādeḥ kānyā bhavati … ഭൂകമ്പത്താലും ശേഷാദിയുടെ (ആദിശേഷന്റെ) ചലനത്താലും (ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുമെങ്കിൽ) —…
  81. 81 sarvatra devatātmatvājjaḍeṣvapyupavarṇitā | potādeścedupāyena dṛṣṭe dīpādyupāyatā സർവത്ര ദേവതാത്മത്വം മൂലം ജഡങ്ങളിലും (ചേതന) വർണിക്കപ്പെട്ടു;
  82. 82 tatra cet suprasiddhatve tathā tatra prasiddhitaḥ | tulyakālaṃ … "അവിടെ (ദീപാദിയിൽ) സുപ്രസിദ്ധമായതുകൊണ്ട് (ജഡത്വം പ്രസിദ്ധമെങ്കിൽ)" എങ്കിൽ — അവിടെ (ചേതന)…
  83. 83 taddeśatvaṃ punaḥ kasmāditi cettattathāgrataḥ | bhāvā mūrtāḥ sarva … "പിന്നെ അതിന്റെ (ഭാവത്തിന്റെ) തദ്ദേശത്വം (ആ ദേശത്തിലുള്ളത്) എന്തുകൊണ്ട്?
  84. 84 jñeyā avayavenaite yāvadyāvadadarśanāḥ | aṇūnāmatha mūrtatvādevaṃ cet kiṃ … ഇവ അവയവത്താൽ (ഭാഗങ്ങളാൽ) — എത്രയെത്ര അദർശനങ്ങളോ (കാണാത്തവയോ) അത്രയും — അറിയേണ്ടവയാണ്;
  85. 85 sūkṣmatvāttarhyadṛśyatvamaspṛśyatvamamūrtatā | tairadṛśyairyadārabdhaṃ tattathaivātha saṃhateḥ "സൂക്ഷ്മത്വം മൂലം അദൃശ്യത്വവും അസ്പൃശ്യത്വവും അമൂർത്തതയും (ഉണ്ട്)" എങ്കിൽ — ആ…
  86. 86 dṛśyatvaṃ teṣu saṃghātāt kiṃ teṣāṃ rūpatākṣatiḥ | svarūpamiśrībhāvo … അവയിൽ (അണുക്കളിൽ) ദൃശ്യത്വം സംഘാതത്താൽ (കൂട്ടത്താൽ) ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ — അവയുടെ…
  87. 87 ye tatra pṛṣṭhato vṛttāste pratyekamamūrtakāḥ | amūrtatvena bhāvānāṃ … അവിടെ പിന്നിൽ വർത്തിക്കുന്ന ഏതു (അണുക്കളുണ്ടോ) അവ ഓരോന്നും അമൂർത്തങ്ങളാണ്;
  88. 88 jñānasvarūpagrahāṇāṃ tadgrahāttadgrahaḥ kila | atatsvarūparūpatve nānyasyānyagrahādgrahaḥ ജ്ഞാനസ്വരൂപഗ്രഹണങ്ങൾക്ക് (ജ്ഞാനസ്വരൂപമായ വിഷയത്തെ ഗ്രഹിക്കുന്നവയ്ക്ക്) അതിന്റെ…
  89. 89 evamindriyaśaktīnāṃ jñānamantaḥ praveśanāt | sāmānyā mūrtatā vyāptā hyamūrtatvaṃ … ഇപ്രകാരം ഇന്ദ്രിയശക്തികളുടെ ജ്ഞാനം ഉള്ളിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, സാമാന്യമായ മൂർത്തത…
  90. 90 kathamākāraghaṭanā vyomni nityeva nīlatā | ātmecchātaḥ sthitā bhāvāḥ … (ഇല്ലെങ്കിൽ) ആകാശത്ത് (വ്യോമത്തിൽ) ആകാരഘടന (രൂപനിർമിതി) എങ്ങനെ — നിത്യമെന്നപോലെ നീലത…
  91. 91 māyīyatve jagati vā prākṛte vānyathāpivā | amūrtakāraṇairyogāttanmūrtatvaṃ nivāryate ജഗത്ത് മായീയമോ പ്രാകൃതമോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുവിധമോ ആകട്ടെ — അമൂർത്തകാരണങ്ങളുമായുള്ള…
  92. 92 avidyāyogato vāpi śāktarūpatvato'pivā | jñānasyāpi bahīrūpe śabdarūpe'pivā tathā അവിദ്യായോഗത്താലോ, അല്ലെങ്കിൽ ശാക്തരൂപത്വത്താലോ (ശിവശക്തിസ്വരൂപമായതുകൊണ്ടോ);
  93. 93 etadeva hi yuktaṃ tu ghaṭāderbāhyamekataḥ | kuḍyādinirgatāccaiva yogināṃ … ഇതുമാത്രമേ യുക്തമായുള്ളൂ: ഒരുവശത്ത് ഘടാദിയുടെ ബാഹ്യത്വവും (ബാഹ്യാസ്തിത്വവും), മറുവശത്ത്…
  94. 94 agrakavyavadhānāderatha cetkāryanāśitā | padārthavitprakriyayā prakriyā prakriyaiva sā "മുമ്പിലുള്ള വ്യവധാനാദിയാൽ (മറവ് മൂലം) കാര്യനാശിത (വസ്തുവിന്റെ നാശം)" എങ്കിൽ —…
  95. 95 kāryasya nāśe tatkāryakārye tatkāryanāśitā | kṣaṇalakṣāṇi jāyante kramāttattadvināśataḥ കാര്യത്തിന്റെ നാശത്തിൽ അതിന്റെ കാര്യത്തിന്റെ കാര്യത്തെ സംബന്ധിച്ച് അതിന്റെ കാര്യനാശിത…
  96. 96 tathotpattau kṣaṇānantyamīśvarecchāvaśādatha | kṣaṇa eko nacaivaṃ tacceśvarecchāvirodhakṛt അപ്രകാരം ഉത്പത്തിയിലും ഈശ്വരേച്ഛാവശത്താൽ ക്ഷണാനന്ത്യം (അനന്തക്ഷണങ്ങൾ);
  97. 97 ekakṣaṇatvaṃ lakṣyasya bahukālasya nārhatā | kṣaṇabhaṅgānnacaivaṃ hi sa … ലക്ഷ്യത്തിന്റെ (വിവക്ഷിതവസ്തുവിന്റെ) ഏകക്ഷണത്വം — ബഹുകാലത്തിന്റേതിന് (ദീർഘകാലവസ്തുവിന്) —…
  98. 98 svaśaktyā ghanarūpatve śiva āste kvacittathā | sthitaṃ sarvamamūrtatve … സ്വന്തം ശക്തിയാൽ ഘനരൂപത്വത്തിൽ (സാന്ദ്രരൂപമെടുക്കുമ്പോൾ) ശിവൻ ചിലയിടത്ത് അപ്രകാരം…
  99. 99 sarvajñatvādaśeṣasya tadaharjātadārake | kṣīrādike nigalanāttadā kāle'pyaśikṣite അശേഷത്തിന്റെ (എല്ലാ ജീവികളുടെയും) സർവജ്ഞത്വം മൂലം — അന്നുതന്നെ ജനിച്ച ശിശു ക്ഷീരാദിയെ…
  100. 100 udarasthasya ca grāsagrahaṇānmāturantare | aśikṣitānāṃ taraṇāt prāṇināṃ nimnagājalāt ഉദരസ്ഥന്റെ (ഗർഭസ്ഥശിശുവിന്റെ) മാതാവിനുള്ളിലെ ഗ്രാസഗ്രഹണത്താലും (ആഹാരം…
  101. 101 sarvajñatve na kiṃ sarve sarvajñāḥ syuḥ śarīriṇaḥ | … സർവജ്ഞത്വമെങ്കിൽ എല്ലാ ശരീരികളും (ദേഹികളും) സർവജ്ഞരാകാത്തതെന്ത്?
  102. 102 saṃkalpakena cittena tattajjñānamasaṃśayam | saṃkalpānāṃ ca satyatvaṃ purastātpratipāditam സങ്കല്പകമായ ചിത്തത്താൽ (മനസ്സിനാൽ) ആ ആ ജ്ഞാനം സംശയമെന്യേ (ഉണ്ടാകുന്നു);
  103. 103 sarvabhāvagrahaṇatāyogyatvādvā kramasthiteḥ | pratyakṣādyairupāyairvā nirupāyatayāpivā സർവഭാവഗ്രഹണത്തിന് യോഗ്യമായതുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രമസ്ഥിതിയാലോ (ക്രമേണ…
  104. 104 tattadrūḍhivaśādvāpi sarvajñatvapravartanāt | sarve sarvātmabhāvena sarvajñā vā vyavasthitāḥ അല്ലെങ്കിൽ ആ ആ രൂഢിവശത്താൽ (സിദ്ധിച്ച സ്വഭാവത്താൽ) സർവജ്ഞത്വം പ്രവർത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ട് —…
  105. 105 sarve bhāvāḥ svamātmānaṃ jānantaḥ sarvataḥ sthitāḥ | madātmanā … സർവഭാവങ്ങളും സ്വന്തം ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് സർവത്ര സ്ഥിതങ്ങൾ;
  106. 106 sadāśivātmanā vedmi sa vā vetti madātmanā | śivātmanā … സദാശിവന്റെ ആത്മാവിലൂടെ ഞാൻ അറിയുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ എന്റെ ആത്മാവിലൂടെ അറിയുന്നു;
  107. 107 sadāśivātmanā vetti ghaṭaḥ sa ca ghaṭātmanā | sarve … സദാശിവന്റെ ആത്മാവിലൂടെ ഘടം അറിയുന്നു, അവൻ (സദാശിവൻ) ഘടത്തിന്റെ ആത്മാവിലൂടെയും (അറിയുന്നു);
  108. 108 sarvasya sarvamastīha nānābhāvātmarūpakaiḥ | madrūpatvaṃ ghaṭasyāsti mamāsti gahṭarūpatā ഇവിടെ എല്ലാറ്റിന്റെയും എല്ലാം ഉണ്ട് — നാനാഭാവങ്ങളുടെ ആത്മരൂപങ്ങളാൽ;
  109. 109 nānābhāvaiḥ svamātmānaṃ jānannāste svayaṃ śivaḥ | cidvyaktirūpakaṃ nānābhedabhinnamanantakam നാനാഭാവങ്ങളിലൂടെ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ശിവൻ സ്വയം അവസ്ഥിതനായിരിക്കുന്നു —…
  110. 110 evaṃ sarveṣu bhāveṣu sarvasāmye vyavasthite | tena sarvagataṃ … ഇപ്രകാരം സർവഭാവങ്ങളിലും സർവസാമ്യം വ്യവസ്ഥിതമായിരിക്കെ, അതിനാൽ സർവഗതമായ (എങ്ങും വ്യാപിച്ച)…