शिवदृष्टि
Śivadṛṣṭi
- 1 atha cet sarvabhāvānāṃ na vinā tattvamekakam | samanvayo'sti … ఇక (అడిగినచో:) సర్వభావముల సమన్వయము ఏక తత్త్వము లేకుండ ఉండదు—అట్లయితే ఈ ఐక్యము భేదితముగా…
- 2 tadapi sarvadāstīha tadarthamiha varṇyate | yathā sarveṣu bhāveṣu … ఆ (ఐక్యము)ను ఇచట సర్వదా ఉన్నది;
- 3 na jātucidvibheditvaṃ tathā tadupakarṇyatām | cittvāt sarvapadārthānāṃ viśeṣaḥ … ఎన్నడును విభేదిత్వము (నిజమైన భేదము) లేదు—అది ఇట్లు ఆలకింపదగును: సర్వపదార్థములు చిత్త్వము…
- 4 vibhedeṣvapi tadvyāptyābhedeṣvapyekatā sthitā | icchāvantaḥ sarva eva vyāpakāśca … విభేదములందును దాని (శివుని) వ్యాప్తిచేత, అభేదములందును ఏకత స్థితమై ఉన్నది.
- 5 amūrtāśca tathā sarve sarve jñānakriyātmakāḥ | prabhavaśca tathā … అట్లే సర్వము అమూర్తములు;
- 6 sarve svātmaparicchedavanto nityamavasthitāḥ | vikāsāhlādavantaśca sarve nirvṛtiyoginaḥ సర్వము స్వాత్మపరిచ్ఛేదవంతములు (తమను తాము పరిమితించుకొనునవి), నిత్యము అవస్థితములు;
- 7 ghaṭādīnāṃ samastānāmicchāderalpatāsti cet | anyatra dehe sarpādau dīpādau … సమస్త ఘటాదులందు ఇచ్ఛాది యొక్క అల్పత (తక్కువతనము)—ఇతరత్ర (శరీరమునందు, సర్పాదులందు) (వాటి…
- 8 svalpatejasi dārḍhyādvā sarvatra śivatulyatā | bhavedicchādiviṣaye sarvatra pravisāriṇī స్వల్ప తేజమునందైనను, లేక (అగ్ని) దృఢత్వమువలన, సర్వత్ర శివతుల్యత ఉండును;
- 9 duḥkhādinā viśeṣaścet tatrāpyaśivatā naca | duḥkhe'pi pravikāsena duḥkhārthe … దుఃఖాదిచేత విశేషము (భేదము) అన్నచో—అచటను అశివత లేదు;
- 10 dṛśyate bandhanaṃ teṣu dhṛtiḥ kīṭādike tathā | nirvṛtyā … వాటియందు బంధనము (అంటిపెట్టుట) దృశ్యమగును, అట్లే కీటాదులందును ధృతి (పట్టుదల);
- 11 atha ceccidvatāmetadvaktuṃ yuktaṃ kadācana | pṛthivyāderhi mūrtasya ghaṭādervā … ఇక (అన్నచో:) ఇది (ఇచ్ఛ, ఆనందాదుల ఆరోపణ) చిద్వంతులకు (చైతన్యవంతులకు) చెప్పుట ఎప్పుడైనా…
- 12 naivaṃ ghaṭasya caitanyamasti jñānāt svakarmaṇi | nājñātvā kartumiṣyeta … అట్లు కాదు: ఘటమునకును చైతన్యము కలదు, తన స్వకర్మయందు జ్ఞానమువలన;
- 13 prakāśajñānajananājjanaḥ kartā jaḍe katham | jaḍena vyajyate nāpi … ప్రకాశజ్ఞానమును జనింపజేయుటవలన జనుడు కర్త;
- 14 cetanecchāvaśādbāhyasampatterajaḍaḥ katham | tiṣṭhatyādikriyāyāṃ hi kartṛtvaṃ na jaḍo … చేతనేచ్ఛావశమువలన (చైతన్యవంతమైన ఇచ్ఛ వలన) బాహ్యసంపత్తి (బాహ్యఫలము) కలుగుటవలన అజడుడు ఎట్లు…
- 15 kartṛtvamupacārāccet kriyāyā apyasatyatā | prayojyatvamathocyeta pravṛttaṃ hi pravartate కర్తృత ఉపచారముచేత (గౌణముగా) అన్నచో—క్రియయు అసత్యమగును.
- 16 jānan kartāramātmānaṃ ghaṭaḥ kuryāt svakāṃ kriyām | ajñāte … తనను కర్తగా ఎరుగుచు ఘటము తన స్వకీయ క్రియను చేయును;
- 17 svakarmaṇi mamaitattadityajñānānna ceṣṭanam | kūlaṃ pipatiṣati gorvyavahāraḥ prasiddhyati తన స్వకర్మయందు "ఇది నాది (చేయవలసినది)" అను జ్ఞానము లేకుండ చేష్ట (ప్రయత్నము) లేదు;
- 18 ghaṭāderbhavatā jñātamācaitanyaṃ kathaṃ yadi | ceṣṭonmeṣādyabhāvāttanmūrcchite kiṃ kariṣyasi ఘటాదుల అచైతన్యము (జడత) నీచేత తెలియబడినదైతే—ఎట్లు (తెలిసినది)?
- 19 prāṇādyunmeṣavirahādabhivyaktaṃ nu kasya tat | sarvacaitanyavāde tu cārvāko'tra … ప్రాణాది ఉన్మేషపు లేమివలన ఆ (జడత) ఎవరికి అభివ్యక్తమగును (ఆ వ్యక్తీకరణమే చైతన్యవంతము…
- 20 pratyekaṃ paramāṇau ceccaitanye'nekacetanāḥ | ghaṭādayaḥ prasajyante pramāṇukathā nahi ప్రతి పరమాణువునందు చైతన్యమైతే ఘటాదులు అనేకచేతనలు (అనేక చైతన్యకేంద్రములు) గలవగును…
- 21 tathā vā śivatattvasya sambhūterathavātathā | ekaikaśo'sti caitanyamanabhivyaktarūpakam లేక ఇట్లు—శివతత్త్వపు సంభూతినుండి (స్వప్రసూతినుండి), అట్లో అట్లుకాదో—ఏకైకముగా…
- 22 itaśca te'pi cidvantaḥ svātmani jñānayogataḥ | svayameva na … ఇచటనుండియు అవియు చిద్వంతులు (చైతన్యవంతులు), తమ స్వాత్మయందు జ్ఞానయోగమువలన;
- 23 nānyathā grahaṇaṃ teṣāṃ devadattena cedbhavet | devadatto'tra kiṃ … వాటి గ్రహణము (చైతన్యము) లేకుండ అన్యథా జరుగదు.
- 24 golakaṃ na prayātīha śakteravyatirekataḥ | śaktimadbhogatāyāṃ vā tatraiva … గోళకము (కనుగుడ్డు) ఇచట (విషయమువైపు) పోదు;
- 25 ātmano vyāpakatvena śarīre vyarthatā bhavet | jaḍatvādathavā śaktastacchaktyā … ఆత్మ వ్యాపకమగుటవలన శరీరమునకు వ్యర్థత వచ్చును;
- 26 purā śakterānayane cakṣuḥ śaktaṃ na veti vā | … మునుపు శక్తిని (విషయమునకు) తెచ్చుటయందు కన్ను శక్తమా, కాదా?
- 27 prākśakteratha sāmarthyaṃ śakteḥ śaktatvamāpatet | manaso naca bāhye'sti … అట్లయితే ప్రాక్శక్తి (పూర్వశక్తి) యొక్క సామర్థ్యము (కావలెను), శక్తికి (మరో) శక్తత్వము…
- 28 śaktirghaṭe'tra kiṃ kuryāgṛhitvāntarathāviśet | budhnodarādikaṃ tattu gṛhītvā naca … శక్తి ఇచట ఘటమునందు ఏమి చేయగలదు?
- 29 tathākāraguṇatvānna dravyācca calanaṃ pṛthak | śakternacāpi tajjñānaṃ yena … (దృష్టిశక్తి) ఆ ఆకారపు గుణమగుటవలన ద్రవ్యమునుండి వేరుగా చలనము లేదు;
- 30 antarviṃśati cecchaktirantarapyupalambhanam | apraveśānna manasaḥ sambandha upapadyate శక్తి లోనికి ప్రవేశించును అన్నచో—ఉపలంభనము (గ్రహణము) లోపలను (విషయములోనను…
- 31 vibhutvenendriyāṇāṃ te kiṃ vṛthaiva śarīratā | cakṣuṣā cedarpitaṃ … (ఆత్మ) వ్యాపకత్వమువలన నీకు ఇంద్రియముల శరీరత వ్యర్థమా?
- 32 tadātmanyaparokṣatve bhavedāptavacaḥ sphuṭam | ye vikalpāḥ śaktigatāste'pyāyānti manaḥ … ఆ (విషయము) ఆత్మయందు అపరోక్షమైతే (ఇప్పటికే ప్రత్యక్షమైతే) (ఆ అర్పణ) స్పష్టముగా (కేవల)…
- 33 cakṣūraśmigamatvaṃ cet sa pratyakṣo'rkaraśmivat | bhāvānāṃ pratibimbatva ātmano'pi … చక్షూరశ్మిగమత్వము (కంటి కిరణము పోవుట) అన్నచో—అది అర్కరశ్మివలె (సూర్యకిరణమువలె)…
- 34 pratibimbeṣvasatyatvādamūrteṣveṣvagocarāt | tasmādghaṭaḥ svamātmānamavagacchannavasthitaḥ ప్రతిబింబములు అసత్యమగుటవలన, అమూర్తమైన ఈ (ఆత్మ)లందు ఇవి (మూర్త వస్తువులు) గోచరము…
- 35 tadaikyāttaccakṣuṣaiva prakriyā cet kathaṃ sthitā | tathā śivasya … ఆ (ఆత్మతో) ఐక్యమువలన ఆ కన్నుచేతనే ప్రక్రియ (జ్ఞానవిధి) అన్నచో—అది (ఐక్యము) ఎట్లు స్థితము?
- 36 andhāderanyadṛṣṭyātra ghaṭaḥ kiṃ prathate na cet | śivatvasya … (ఆక్షేపము:) అంధాది (గుడ్డివాని తోడి)వాని అన్యదృష్టిచేత ఇచట ఘటము ప్రథించదా (ప్రకాశించదా)?
- 37 icchāvattvamanenaiva nyāyenāsya nijāṃ kriyām | anicchurna karotyevamata evāsti … ఈ న్యాయముచేతనే దాని ఇచ్ఛావత్త్వము (—అది తన నిజక్రియను చేయుటవలన);
- 38 nānirvṛtau pravarteta sphuṭe jñānakriye sthite | karmaprabhavanatvāttatprabhutvamavadhāryate నిర్వృతి (ఆనందము) లేకుండ ఎవరును ప్రవర్తింపరు;
- 39 svacchākarmavimarśena svecchākarmatvamādṛtam | sarve padārtharūpeṇa sāmānyenārthavattayā స్వేచ్ఛాకర్మ విమర్శముచేత (స్వతంత్ర ఇచ్ఛాకర్మ యొక్క విమర్శముచేత) స్వేచ్ఛాకర్మత్వము…
- 40 vyāpakā vyapadiśyante svakāryavyāpanādatha | yadi te na svayaṃgrāhyā … వస్తువులు తమ స్వకార్యమును వ్యాపించుటవలన వ్యాపకములని వ్యపదిశ్యమానములగును (పిలువబడును);
- 41 bāhyāvayavatadyogāttadantaraviyogataḥ | paṭo gṛhītaḥ sakala iti na syāt … బాహ్యావయవముల యోగమువలన (వెలుపలి భాగములతో కలయికవలన), దాని అంతరభాగముల వియోగమువలన (లోపలి…
- 42 sarvajñatvamapraveśādvyavadhānādiyogataḥ | nacānyāvayavatvena tadanyeṣvanumānatā (సమగ్రమును గ్రహించుటకు) సర్వజ్ఞత్వము కావలెను, (కన్ను విషయములో) ప్రవేశింపకుండుటవలన,…
- 43 na cānyāvayavaiḥ sārddhaṃ sambandhagrahaṇaṃ purā | tasmānnānyena gṛhyante … మరియు అన్యావయవములతో (ఇతర భాగములతో) సంబంధగ్రహణము మునుపు (జరుగలేదు);
- 44 tatsthāna eva tajjñānā saṃvideṣā vimṛśyatām | nacāpyastyanumānena pareṣāṃ … ఇది ఆలోచింపదగును: ఆ (విషయము) ఉన్న అదే స్థానమునందే దానిని ఎరుగు సంవిత్తే (చైతన్యమే…
- 45 dhūmāttatra gṛhītaṃ kiṃ sāmānyaṃ naiva gṛhyate | agrāhyatvāttasya … ధూమమునుండి అచట ఏది గ్రహింపబడినది?
- 46 deśo'pi na gṛhīto'tra dhūmalekhānurūpataḥ | nacāpi nimne hrasve … ఇచట ధూమరేఖకు అనురూపముగా దేశమును (అగ్నిస్థానమును)ను గ్రహింపబడదు;
- 47 atrāpi kvāpi vāstīti kalpanā kalpanaiva hi | yatra … "(అగ్ని) ఇచటనో, ఎక్కడనో ఉన్నది" అను కల్పన కేవల కల్పనయే;
- 48 tatrākāśe sthito dhūmo na vahneḥ kaṇamātrakam | dhūmena … అచట ఆకాశమునందున్న ధూమము అగ్ని యొక్క కణమాత్రమైనను కాదు;
- 49 tadbudhnāvayavairvātha te'pi yāntyūrdhvatāṃ kṣaṇāt | budhnastairnaca sambaddhaḥ kadāciccakṣuṣo … లేక ఆ ధూమపు అడుగు భాగపు అవయవములచే (అగ్ని ఊహింపబడును) అన్నచో—అవియు క్షణములో పైకి పోవును;
- 50 sambandho grahakāle tu nacordhvāvayavairbhavet | vahnerdūratarasthityā vahniśliṣṭeṣvalakṣyatā కాని గ్రహణకాలమున (ధూమమును పట్టు సమయమున) ఊర్ధ్వావయవములతో (అగ్ని) సంబంధము ఉండదు;
- 51 nacāpi vahnirjanakaḥ kāṣṭheṣveva hi darśanāt | ata eva … అగ్ని ధూమమునకు జనకుడు (ఏకైక కారణము)ను కాదు, ఏలయన (ధూమము తడి) కట్టెలందే దృష్టమగుటవలన;
- 52 sannidhānādathāgneśca cullyādeḥ sannidhirna kim | dhūmena janyate jñānaṃ … లేక అగ్ని సన్నిధానమునుండి (సమీపమునుండి) అన్నచో—చుల్ల్యాది (పొయ్యి మొదలగువాని) సన్నిధి…
- 53 kutra te'nyatra dṛṣṭatvāttaddṛṣṭeragnidṛṣṭatā | atreti dharmitā kasya parvatādau … నీకు ఎక్కడ (అగ్ని ఉన్నది)?
- 54 tatsāmastyasyāgrahaṇādadṛṣṭe dharmitā kutaḥ | dṛṣṭaścet sarvaghaṭavattadaṅgasyāgnidarśanam దాని సామస్త్యము (సంపూర్ణత) అగ్రహణమగుటవలన, అదృష్టమైనదానియందు (కనిపించని సమగ్రమునందు)…
- 55 svārthānumānaṃ naivaṃ cenna śabdairantare sthitam | agnireṣo'tra dhūmo … స్వార్థానుమానము (తనకొరకు అనుమానము శబ్దములతో) అట్లు కాదన్నచో—(అచటను) లోపల శబ్దములచేత…
- 56 eṣa ityapadiśyeta tajjñānaṃ janayet katham | karaṇatve kartrapekṣā … "ఇది" అని అపదిష్టమైనను (సూచింపబడినను) ఆ (అగ్ని) జ్ఞానమును ఎట్లు జనింపజేయును?
- 57 vahnestu tatrāpekṣyatve janakatvaṃ vyavasthitam | yacca yadviṣayaṃ jñānaṃ … కాని అగ్ని అచట అపేక్ష్యమైతే (ఆశ్రయింపదగినదైతే) దాని జనకత్వము (జ్ఞానమును పుట్టించుట)…
- 58 dhūmādagnipratītiśca na cāyaṃ niyamaḥ sthitaḥ | kakṣabhūrjādijo vahnirguhākāre … ధూమమునుండి అగ్నిప్రతీతి అను ఈ నియమము స్థితము కాదు;
- 59 mahāntaṃ dhūmamutpādya tatkālaṃ vāriṇā hataḥ | tatra kevaladhūmāsthā … —గొప్ప ధూమమును ఉత్పన్నము చేసి ఆ క్షణముననే నీటిచే ఆర్పబడెను;
- 60 tasmāttadvyapadeśe na vahniḥ svaṃ vinivedayet | vīkṣyātmanā tathātmānaṃ … కావున ఆ వ్యపదేశమునందు (లింగముచే సూచనయందు) అగ్ని తనను నివేదింపజాలదు;
- 61 etayaiva diśā dūṣyaṃ svabhāvādyamasaṃśayam | parānumāne pakṣādau dharmāderbhedyabheditā ఈ మార్గముచేతనే స్వభావాది (స్వభావమునుండి అనుమానము) నిస్సందేహముగా దూష్యము (ఖండింపదగును);
- 62 anumānasyānyathānyairdūṣaṇā pravidhīyate | avasthādeśakālānāmityādibhirudāhṛtaiḥ అనుమానపు దూషణ ఇతరులచే అన్యథా (వేరువిధములుగా)ను ప్రవిధీయమానమగును…
- 63 yatra deśe ca kāle ca pravṛttistatra saṃgamaḥ | … ఏ దేశమునందు, కాలమునందు ప్రవృత్తి (సఫల చర్య) ఉన్నదో అచట సంగమము (శబ్ద-వస్తు కలయిక);
- 64 na cāpi sthirabhāvānāṃ kvāpyasti vyabhicāritā | sūryaḥ prakāśakaḥ … స్థిరభావములకు (నిత్యవస్తువులకు) ఎక్కడను వ్యభిచారిత (అపవాదము) లేదు: సూర్యుడు ప్రకాశకుడు ఏ…
- 65 śabdairarthāḥ pratīyante sarvatraivaṃ kva niścayaḥ | sphoṭādarthapratītiśced vyajyate … ఇట్లు సర్వత్ర శబ్దములచేత అర్థములు ప్రతీతములైతే—నిశ్చయము ఎక్కడ?
- 66 tasyāpi sarvadeśyatvānniścayaḥ kena labhyate | bhojanāderaceṣṭatve vyavahāravilopitā దాని (స్ఫోటము)కును సర్వదేశ్యత్వమువలన (ఎల్లచోట్ల సూచింపదగుటవలన) నిశ్చయము దేనిచేత లభ్యమగును?
- 67 anumānaṃ na cāstīti pakṣādirnopayujyate | gopālaghaṭikānyaiśca ghaṭitā na … ఇట్లు అనుమానము లేదని (వాస్తవవాదులు భావించునట్లు);
- 68 na bhāṃḍe śakyate dhūmaḥ praveṣṭuṃ vahnivarjite | tasmādvarṇanikaiveyaṃ … అగ్నివర్జితమైన (అగ్నిలేని) భాండమునందు (పాత్రయందు) ధూమము ప్రవేశింపజాలదు (అయినను…
- 69 yairuktaṃ siddhasādhyatvaṃ sāmānye tanna dūṣaṇam | atreti tatprayogatvāddigdeśādyairviśeṣitā మాపై "సామాన్యమునందు ఇది సిద్ధసాధ్యత్వ (ఇప్పటికే సిద్ధమైనదాని సాధన) దోషమును పొందును" అని…
- 70 na sarveṣāṃ viśeṣāṇāṃ pratyakṣe'pi bhaved grahaḥ | viśeṣapūrvatādhyakṣe'viśeṣo'styanumānataḥ సర్వ విశేషముల గ్రహణము ప్రత్యక్షమునందైనను ఉండదు;
- 71 ato nāstyanumānasya dūṣaṇādyaiḥ prabhāṣitaiḥ | tena pūrvoktayā nītyā … కావున చెప్పబడిన దూషణాదులచేత అనుమానమునకు (స్వతంత్ర నిలయము) లేదు;
- 72 nāpyāptavacanagrāhyaḥ sāmānyādvā viśeṣataḥ | sāmānyādanumānoktadūṣaṇaṃ tadviśeṣataḥ (విషయము) ఆప్తవచనగ్రాహ్యమును కాదు—సామాన్యముగానో, విశేషముగానో: సామాన్యముగా అనుమానమునందు…
- 73 pratyakṣatvaṃ prasajyeta tathāptatve'pyaniścayāt | svātantryaṃ naca śabdasya racanātvena … (విశేషముగా) ప్రత్యక్షత్వము ప్రసజించును (వచ్చును);
- 74 tatrāpi vyañjakāpekṣā syāt parāyattataiva hi | arthāpattyādinā nāpi … అచటను వ్యంజకాపేక్ష (ప్రకటించునదానిపై ఆధారపడుట) ఉండును—నిజముగా కేవల పరాయత్తతయే (పరునిపై…
- 75 pratibhā ca pramāṇatve varṇyamānā na śobhate | kākatālīyarūpatvādaśvādestaraṇādatha ప్రతిభ (అంతఃస్ఫురణ)ను (ప్రత్యేక) ప్రమాణముగా వర్ణింపబడినపుడు శోభిల్లదు—కాకతాలీయరూపమగుటవలన…
- 76 tadaharjātakasyāpi vāsanā sānyajanmajā | tattajjātīyadharmo vā tathājñānasvabhāvatā ఆ రోజే పుట్టినవానికిని వాసన (సంస్కారము, జ్ఞానమును చూపునది) ఉన్నది—అది అన్యజన్మజ (వేరు…
- 77 vyāpakatvācchivatvasya sarvajñatvādbhavedatha | tasmādetacca saṃjñeyaṃ sarvaḥ svātmānamātmanā శివత్వపు వ్యాపకత్వమువలన, (దాని) సర్వజ్ఞత్వమువలన (అట్లగును);
- 78 jānannavasthito dūre svargādau niraye'thavā | pratyakṣādiprakriyāyāstathā śivakṛtasthiteḥ (తన స్వాత్మను) ఎరుగుచు అది దూరమునను—స్వర్గాదులందో నరకమందో—అవస్థితము;
- 79 nautarabhrāntināśādau samyagdṛṣṭisamudgamāt | yamasainikasaddṛṣṭidharādeścalanodgamāt (చైతన్యపు సర్వజ్ఞత్వము రుజువగును) నావచేత దాటుట మొదలగువాని భ్రాంతి సమ్యగ్దృష్టి (సరియైన…
- 80 bhūkampanācca śeṣādicalanāccenna sarvataḥ | gamāgamena vāyavādeḥ kānyā bhavati … భూకంపనమునుండి, శేషాది చలనమునుండి (అది కలుగును) అన్నచో—(బదులు) ఇవి అన్నిటినుండి సమానముగా…
- 81 sarvatra devatātmatvājjaḍeṣvapyupavarṇitā | potādeścedupāyena dṛṣṭe dīpādyupāyatā సర్వత్ర దేవతాత్మత్వమువలన జడములందును (చైతన్యము) ఉపవర్ణితము (ఆరోపింపబడును);
- 82 tatra cet suprasiddhatve tathā tatra prasiddhitaḥ | tulyakālaṃ … అచట (దీపమునందు అది—క్రియాశీల చైతన్యము) సుప్రసిద్ధమైతే, అట్లే అచటను (పడవయందును)…
- 83 taddeśatvaṃ punaḥ kasmāditi cettattathāgrataḥ | bhāvā mūrtāḥ sarva … మరల "దాని తద్దేశత్వము (ఆ స్థానమునందుండుట) దేనినుండి?
- 84 jñeyā avayavenaite yāvadyāvadadarśanāḥ | aṇūnāmatha mūrtatvādevaṃ cet kiṃ … ఇవి అవయవముచేత తెలియదగును, ఎంతెంత అదర్శనములో (కనిపించనివో అంతంత).
- 85 sūkṣmatvāttarhyadṛśyatvamaspṛśyatvamamūrtatā | tairadṛśyairyadārabdhaṃ tattathaivātha saṃhateḥ అట్లయితే సూక్ష్మత్వమువలన అదృశ్యత్వము, అస్పృశ్యత్వము—(మొత్తముగా) అమూర్తత.
- 86 dṛśyatvaṃ teṣu saṃghātāt kiṃ teṣāṃ rūpatākṣatiḥ | svarūpamiśrībhāvo … వాటియందు దృశ్యత్వము సంఘాతమునుండి (కూడికనుండి) వచ్చును (అన్నచో)—అది వాటి (వ్యక్తిగత…
- 87 ye tatra pṛṣṭhato vṛttāste pratyekamamūrtakāḥ | amūrtatvena bhāvānāṃ … అచట వెనుక ఉన్న ఆ (అణువులు) ప్రత్యేకముగా అమూర్తములే (అయినను జ్ఞానమునందు ప్రవేశించును);
- 88 jñānasvarūpagrahāṇāṃ tadgrahāttadgrahaḥ kila | atatsvarūparūpatve nānyasyānyagrahādgrahaḥ జ్ఞానస్వరూపమును (తామే ఎరుగు స్వభావముగల విషయములను) గ్రహించు (జ్ఞానములకు)—ఆ (ఎరుకను)…
- 89 evamindriyaśaktīnāṃ jñānamantaḥ praveśanāt | sāmānyā mūrtatā vyāptā hyamūrtatvaṃ … ఇట్లు ఇంద్రియశక్తుల జ్ఞానము (విషయము) లోనికి ప్రవేశించుటవలన—సామాన్య మూర్తత (సాధారణ…
- 90 kathamākāraghaṭanā vyomni nityeva nīlatā | ātmecchātaḥ sthitā bhāvāḥ … (లేకున్న) ఆకారఘటన (వస్తురూపముల ఏర్పాటు), లేక ఆకాశమునందు నీలత నిత్యమువలె ఎట్లు?
- 91 māyīyatve jagati vā prākṛte vānyathāpivā | amūrtakāraṇairyogāttanmūrtatvaṃ nivāryate జగత్తు మాయీయమైనను (మాయాజమైనను), ప్రాకృతమైనను, లేక అన్యథా అయినను—అమూర్త కారణములతో యోగమువలన…
- 92 avidyāyogato vāpi śāktarūpatvato'pivā | jñānasyāpi bahīrūpe śabdarūpe'pivā tathā (జగత్తు) అవిద్యాయోగమునుండి, లేక శాక్తరూపత్వమునుండి (శివుని శక్తిరూపమగుటనుండి), లేక అన్యథా…
- 93 etadeva hi yuktaṃ tu ghaṭāderbāhyamekataḥ | kuḍyādinirgatāccaiva yogināṃ … ఇదే (మతము) యుక్తము: ఘటాది యొక్క బాహ్యత ఒకవైపు (మాత్రమే);
- 94 agrakavyavadhānāderatha cetkāryanāśitā | padārthavitprakriyayā prakriyā prakriyaiva sā లేక ముందున్న అగ్రక వ్యవధానాది (అడ్డుపాటు మొదలగువాని)నుండి కార్యనాశత (విషయపు నాశము)…
- 95 kāryasya nāśe tatkāryakārye tatkāryanāśitā | kṣaṇalakṣāṇi jāyante kramāttattadvināśataḥ (క్షణికవాదమున) కార్యపు నాశమునందు ఆ కార్యపు కార్యమునకు తత్కార్యనాశత (వచ్చును);
- 96 tathotpattau kṣaṇānantyamīśvarecchāvaśādatha | kṣaṇa eko nacaivaṃ tacceśvarecchāvirodhakṛt అట్లే ఉత్పత్తియందు క్షణానంత్యము (క్షణముల అనంతత వచ్చును);
- 97 ekakṣaṇatvaṃ lakṣyasya bahukālasya nārhatā | kṣaṇabhaṅgānnacaivaṃ hi sa … బహుకాలము (దీర్ఘకాలము) నిలచు లక్ష్యమునకు (వస్తువునకు) ఏకక్షణత్వము అర్హము కాదు;
- 98 svaśaktyā ghanarūpatve śiva āste kvacittathā | sthitaṃ sarvamamūrtatve … శివుడు తన స్వశక్తిచేత ఘనరూపత్వమునందు (గట్టి రూపమున) కొన్నిచోట్ల అట్లు ఉండును;
- 99 sarvajñatvādaśeṣasya tadaharjātadārake | kṣīrādike nigalanāttadā kāle'pyaśikṣite అశేషముల (సర్వ ప్రాణుల) సర్వజ్ఞత్వమువలన: ఆ రోజే పుట్టిన శిశువునందు, ఆ సమయముననే…
- 100 udarasthasya ca grāsagrahaṇānmāturantare | aśikṣitānāṃ taraṇāt prāṇināṃ nimnagājalāt మరియు ఉదరస్థునికి (గర్భమునందున్నవానికి) తల్లి లోపల గ్రాసగ్రహణమునుండి (ఆహారము…
- 101 sarvajñatve na kiṃ sarve sarvajñāḥ syuḥ śarīriṇaḥ | … (అట్టి అంతర్గత) సర్వజ్ఞత్వమైతే, సర్వ శరీరులు సర్వజ్ఞులు ఎందుకు కారు?
- 102 saṃkalpakena cittena tattajjñānamasaṃśayam | saṃkalpānāṃ ca satyatvaṃ purastātpratipāditam సంకల్పకమైన చిత్తముచేత (సంకల్పించు మనస్సుచేత) ఆయా జ్ఞానము నిస్సందేహముగా (కలుగును);
- 103 sarvabhāvagrahaṇatāyogyatvādvā kramasthiteḥ | pratyakṣādyairupāyairvā nirupāyatayāpivā లేక సర్వభావగ్రహణతా యోగ్యత్వమువలన (అన్ని వస్తువులను గ్రహించు సామర్థ్యమువలన)—అది క్రమమున…
- 104 tattadrūḍhivaśādvāpi sarvajñatvapravartanāt | sarve sarvātmabhāvena sarvajñā vā vyavasthitāḥ లేక ఆయా రూఢివశమువలన (స్థిర సామర్థ్యమువలన), సర్వజ్ఞత్వప్రవర్తనమువలన—సర్వము…
- 105 sarve bhāvāḥ svamātmānaṃ jānantaḥ sarvataḥ sthitāḥ | madātmanā … సర్వ భావములు తమ స్వాత్మను ఎరుగుచు సర్వత్ర స్థితములు;
- 106 sadāśivātmanā vedmi sa vā vetti madātmanā | śivātmanā … సదాశివపు ఆత్మచేత నేను ఎరుగుదును, లేక అతడు నా ఆత్మచేత ఎరుగును;
- 107 sadāśivātmanā vetti ghaṭaḥ sa ca ghaṭātmanā | sarve … సదాశివపు ఆత్మచేత ఘటము ఎరుగును, మరియు అతడు (సదాశివుడు) ఘటపు ఆత్మచేత (ఎరుగును);
- 108 sarvasya sarvamastīha nānābhāvātmarūpakaiḥ | madrūpatvaṃ ghaṭasyāsti mamāsti gahṭarūpatā ఇచట సర్వమునకు సర్వము ఉన్నది—నానాభావముల ఆత్మరూపములచేత;
- 109 nānābhāvaiḥ svamātmānaṃ jānannāste svayaṃ śivaḥ | cidvyaktirūpakaṃ nānābhedabhinnamanantakam నానాభావములచేత (అనేక వస్తురూపములచేత) శివుడే తన స్వాత్మను ఎరుగుచు ఉండును—(ఆ ఆత్మ)…
- 110 evaṃ sarveṣu bhāveṣu sarvasāmye vyavasthite | tena sarvagataṃ … ఇట్లు సర్వభావములందు సర్వసామ్యము వ్యవస్థితమైనపుడు, దానిచేత సర్వగతమైన (సర్వవ్యాపకమైన)…