The Heart of Recognition · Chapter 1

The Heart of Recognition — Chapter 1

प्रत्यभिज्ञाहृदयम्

Pratyabhijñāhṛdayam


Chapter 1 20 verses

Begin reading Verse 1
  1. 1 citiḥ svatantrā viśvasiddhihetuḥ ਸੁਤੰਤਰ ਚਿਤਿ (ਪਰਮ ਚੈਤੰਨ) ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
  2. 2 svecchayā svabhittau viśvam unmīlayati ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਟ (ਸਵੈ-ਰੂਪ ਦੀ ਭਿੱਤੀ) ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਉਨਮੀਲਿਤ (ਪ੍ਰਗਟ) ਕਰਦੀ ਹੈ।
  3. 3 tan nānā anurūpa-grāhya-grāhaka-bhedāt ਉਹ (ਵਿਸ਼ਵ) ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰੂਪ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯ (ਵਿਸ਼ੇ) ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਹਕ (ਵਿਸ਼ਈ) ਦੇ ਭੇਦ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕ-ਰੂਪ ਹੈ।
  4. 4 citi-saṃkocātmā cetano 'pi saṅkucita-viśvamayaḥ ਚਿਤਿ ਦੇ ਸੰਕੋਚ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੇਤਨ (ਜੀਵ) ਵੀ ਸੰਕੁਚਿਤ ਵਿਸ਼ਵ-ਮਯ (ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸੰਕੁਚਿਤ…
  5. 5 citir eva cetana-padād avarūḍhā cetya-saṅkocinī cittam ਚਿਤਿ ਆਪ ਹੀ ਚੇਤਨ-ਪਦ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਜਾਣਨਯੋਗ (ਚੇਤ੍ਯ) ਦੁਆਰਾ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੋ ਕੇ 'ਚਿੱਤ' ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
  6. 6 tan-mayo māyā-pramātā ਉਸ (ਚਿੱਤ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਮਾਯਾ-ਪ੍ਰਮਾਤਾ (ਮਾਯਾ-ਬੱਧ ਜੀਵ) ਹੈ।
  7. 7 sa caiko dvi-rūpas tri-mayaś catur-ātmā sapta-pañcaka-svabhāvaḥ ਉਹ (ਪ੍ਰਮਾਤਾ) ਇੱਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਦੋ-ਰੂਪ (ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ), ਤਿੰਨ-ਮਯ (ਤਿੰਨ ਮਲਾਂ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਉਪਾਵਾਂ…
  8. 8 tad-bhūmikāḥ sarva-darśana-sthitayaḥ ਸਾਰੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਉਸੇ (ਇੱਕ ਚਿਤਿ) ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ।
  9. 9 cid-vat tac-chakti-saṅkocān malāvṛtaḥ saṃsārī ਚਿਤ-ਸਰੂਪ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕੋਚ ਕਾਰਨ ਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ…
  10. 10 tathāpi tad-vat pañca-kṛtyāni karoti ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ (ਬੱਧ ਜੀਵ) ਉਸ (ਸ਼ਿਵ) ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
  11. 11 ābhāsana-rakti-vimarśana-bījāvasthāpana-vilāpanatas tāni ਉਹ (ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਤ) ਆਭਾਸਨ (ਪ੍ਰਗਟਾਉਣਾ = ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ), ਰਕਤਿ (ਆਸਵਾਦਨ = ਸਥਿਤੀ), ਵਿਮਰਸ਼ਨ (ਅੰਤਰ-ਚਿੰਤਨ =…
  12. 12 tad-aparijñāne sva-śaktibhir vyāmohitatā saṃsāritvam ਉਸ (ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ) ਦਾ ਪਰਿਜਨਾਨ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰਿਤਵ (ਬੱਧ…
  13. 13 tat-parijñāne cittam eva antarmukhī-bhāvena cetana-padādhyārohāc citiḥ ਉਸ (ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ) ਦਾ ਪੂਰਨ ਪਰਿਜਨਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਚਿੱਤ ਹੀ ਅੰਤਰਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਚੇਤਨ-ਪਦ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ…
  14. 14 citi-vahnir avaroha-pade channo 'pi mātrayā meyendhanaṃ pluṣyati ਚਿਤਿ-ਰੂਪੀ ਅੱਗ ਅਵਰੋਹ-ਦਸ਼ਾ (ਬੱਧ ਅਵਸਥਾ) ਵਿੱਚ ਢੱਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਯੋਗ…
  15. 15 bala-lābhe viśvam ātmasāt karoti (ਚਿਤਿ ਦੀ ਪੂਰਨ) ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
  16. 16 cid-ānanda-lābhe dehādiṣu cetyamāneṣv api cid-aikātmya-pratipatti-dārḍhyaṃ jīvan-muktiḥ ਚਿਦਾਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਦੇਹ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਵੀ ਚਿਤਿ ਨਾਲ…
  17. 17 madhya-vikāsāc cid-ānanda-lābhaḥ ਮੱਧ (ਮੱਧ ਨਾੜੀ / ਕੇਂਦਰ) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਚਿਦਾਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  18. 18 vikalpa-kṣaya-śakti-saṅkoca-vikāsa-vāha-cchedādy-antakoṭi-nibhālanādaya ihopāyāḥ ਇੱਥੇ (ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ) ਵਿਕਲਪ-ਕਸ਼ਯ (ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼), ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕੋਚ-ਵਿਕਾਸ, (ਪ੍ਰਾਣ-ਅਪਾਨ ਦੇ)…
  19. 19 samādhi-saṃskāravati vyutthāne bhūyo bhūyaś cid-aikyāmarśān nityodita-samādhi-lābhaḥ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਿਉਥਾਨ-ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਿਤ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਮਰਸ਼ਨ (ਅੰਤਰ-ਚਿੰਤਨ)…
  20. 20 tadā prakāśānanda-sāra-mahā-mantra-vīryātmaka-pūrṇāhantā-veśāt sadā sarva-sarga-saṃhāra-kāri-nija-saṃvid-devatā-cakreśvaratā-prāptir bhavatīti śivam ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਜਿਸਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਮੰਤਰ (ਅਹਮ੍) ਦਾ ਵੀਰਯ ਜਿਸਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ — ਅਜਿਹੀ…