स्पन्दकारिकाः
Spandakārikāḥ
- 1 yasyonmeṣa-nimeṣābhyāṃ jagataḥ pralayodayau / taṃ śakti-cakra-vibhava-prabhavaṃ śaṅkaraṃ stumaḥ … যাৰ উন্মেষ আৰু নিমেষেৰে (চকুৰ মেলা আৰু মুদাৰে) জগতৰ প্ৰলয় আৰু উদয় হয়, শক্তি-চক্ৰৰ…
- 2 yatra sthitam idaṃ sarvaṃ kāryaṃ yasmāc ca nirgatam … যাৰ ভিতৰত এই সকলো কাৰ্য-জগত প্ৰতিষ্ঠিত আৰু যাৰ পৰা ই উদ্গত হৈছে — তেওঁৰ অনাবৃত স্বৰূপৰ…
- 3 jāgrad-ādi-vibhede 'pi tad-abhinne prasarpati / nivartate nijān naiva … জাগ্ৰত আদি অৱস্থাৰ ভেদৰ মাজতো নিজৰ পৰা অভিন্ন হৈ প্ৰসৰি গৈ থাকে;
- 4 ahaṃ sukhī ca duḥkhī ca raktaś cetyādi-saṃvidaḥ / … 'মই সুখী', 'মই দুখী', 'মই অনুৰক্ত' — এনে সংবিদসমূহ সুখ আদি অৱস্থাত অনুসূত (সূত্ৰ-ৰূপে…
- 5 na duḥkhaṃ na sukhaṃ yatra na grāhyaṃ grāhakaṃ … য'ত দুখ নাই, সুখ নাই, গ্ৰাহ্যও নাই, গ্ৰাহকও নাই, আনকি মূঢ়-ভাৱো (জড়তাও) নাই — পৰমাৰ্থত…
- 6 yataḥ karaṇa-vargo 'yaṃ vimūḍho 'mūḍha-vat svayam / sahāntareṇa … যাৰ পৰা এই জড় কৰণ-সমূহ (ইন্দ্ৰিয়ৰ গোট) অন্তৰ্-চক্ৰৰ (অন্তঃকৰণৰ) সৈতে অজড়ৰ দৰে নিজে…
- 7 labhate tat-prayatnena parīkṣyaṃ tattvam ādarāt / yataḥ svatantratā … সেই তত্ত্ব আদৰেৰে যত্নসহকাৰে পৰীক্ষা কৰিব লাগে, কিয়নো তেওঁৰ সেই অকৃত্ৰিম স্বাধীনতা…
- 8 na hīcchā-nodanasyāyaṃ prerakatvena vartate / api tv ātma-bala-sparśāt … তেওঁ ইচ্ছাৰ প্ৰেৰণাৰ প্ৰেৰক হৈ ক্ৰিয়াশীল নহয়;
- 9 nijāśuddhyāsamarthasya kartavyeṣv abhilāṣiṇaḥ / yadā kṣobhaḥ pralīyeta tadā … নিজা অশুদ্ধিৰ কাৰণে অসমৰ্থ আৰু কৰ্তব্য-কৰ্মত অভিলাষী জনৰ যেতিয়া ক্ষোভ বিলয় হয়,…
- 10 tadāsyākṛtrimo dharmo jñatva-kartṛtva-lakṣaṇaḥ / yatas tad epsitaṃ sarvaṃ … তেতিয়া তেওঁৰ অকৃত্ৰিম স্বৰূপ — সৰ্বজ্ঞতা আৰু সৰ্বকৰ্তৃত্বৰ লক্ষণযুক্ত — প্ৰকট হয়, যাৰ…
- 11 tam adhiṣṭhātṛ-bhāvena svabhāvam avalokayan / smayamāna ivāste yas … যিজনে নিজৰ স্বভাৱক অধিষ্ঠাতা-ৰূপে দৰ্শন কৰি বিস্ময়েৰে যেন হাঁহি-হাঁহি বহি থাকে, তেওঁৰ এই…
- 12 nābhāvo bhāvyatām eti na ca tatrāsty amūḍhatā / … অভাৱ (শূন্যতা) ভাৱ্যতা (ধ্যানৰ বিষয়) হ'ব নোৱাৰে, আৰু তাত অমূঢ়তা (চেতনতা)ও নাই;
- 13 atas tat-kṛtrimaṃ jñeyaṃ sauṣupta-padavat sadā / na tv … সেয়েহে সেই (শূন্যতা)ক সুষুপ্তি পদৰ দৰে কৃত্ৰিম বুলিয়েই জানিব লাগে;
- 14 avasthā-yugalaṃ cātra kārya-kartṛtva-śabditam / kāryatā kṣayiṇī tatra kartṛtvaṃ … ইয়াত কাৰ্য আৰু কৰ্তৃত্ব নামে অভিহিত দুটা অৱস্থা আছে: কাৰ্যতা ক্ষয়শীল, কিন্তু কৰ্তৃত্ব…
- 15 kāryonmukhaḥ prayatno yaḥ kevalaṃ so 'tra lupyate / … কাৰ্যাভিমুখ যি প্ৰযত্ন, কেৱল সেইটোৱেহে ইয়াত (সুষুপ্তিত) লুপ্ত হয়;
- 16 na tu yo 'ntarmukho bhāvaḥ sarvajñatva-guṇāspadam / tasyopalabdhi-lopo … কিন্তু যি অন্তৰ্মুখ ভাৱ — সৰ্বজ্ঞতা-গুণৰ আস্পদ — তাৰ উপলব্ধিৰ লোপ নহয়;
- 17 tasyopalabdhā satataṃ tri-padāvyabhicāriṇaḥ / nityaṃ syāt suprabuddhasya tad-ādy-ante … তিনি অৱস্থাৰ মাজতো অব্যভিচাৰী সেই উপলব্ধাৰ (দৰ্শকৰ) অভিজ্ঞতা সুপ্ৰবুদ্ধৰ ক্ষেত্ৰত সদাকাল…
- 18 jñāna-jñeya-svarūpiṇyā śaktyā paramayā yutaḥ / pada-dvaye vibhur bhāti … জ্ঞান আৰু জ্ঞেয়ৰ স্বৰূপ ধাৰণ কৰা পৰম শক্তিৰ সৈতে যুক্ত হৈ বিভু (সৰ্বব্যাপী প্ৰভু) দুই…
- 19 guṇādi-spanda-niṣyandāḥ sāmānya-spanda-saṃśrayāt / labdhātma-lābhāḥ satataṃ syur jñasyāparipanthinaḥ // গুণ আদিৰ স্পন্দ-নিষ্যন্দসমূহ (বিশেষ পৰিণতিসমূহ) সামান্য স্পন্দৰ আশ্ৰয়ত নিৰন্তৰ আত্ম-লাভ…
- 20 aprabuddha-dhiyas tv ete sva-sthiti-sthaganodyatāḥ / pātayanti duruttāre ghore … কিন্তু অপ্ৰবুদ্ধ-বুদ্ধিৰ ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত এই (শক্তি)বোৰেই, নিজৰ স্থিতি ঢকাত উদ্যত হৈ,…
- 21 ataḥ satatam udyuktaḥ spanda-tattva-viviktaye / jāgrad eva nijaṃ … সেয়েহে স্পন্দ-তত্ত্বৰ বিৱেচনাৰ বাবে যিজন সদায় উদ্যত হৈ থাকে, তেওঁ জাগ্ৰত অৱস্থাতে অচিৰে…
- 22 atikruddhaḥ prahṛṣṭo vā kiṃ karomīti vā mṛśan / … অতি ক্ৰোধত, অত্যন্ত আনন্দত, 'কি কৰিম' বুলি বিভ্ৰান্ত হৈ ভাবি থকা অৱস্থাত, অথবা প্ৰাণৰ…
- 23 yām avasthāṃ samālambya yad ayaṃ mama vakṣyati / … যি অৱস্থাৰ আশ্ৰয় লৈ মানুহে — 'এইজনে যিয়েই ক'ব মই অৱশ্যেই কৰিম' বুলি সঙ্কল্প কৰি — স্থিৰ…
- 24 tām āśrityordhva-mārgeṇa candra-sūryāv ubhāv api / sauṣumne 'dhvany … সেই (স্পন্দ)ৰ আশ্ৰয় লৈ ঊৰ্ধ্ব-মাৰ্গেৰে চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য (ইডা-পিঙ্গলা / প্ৰাণ-অপান)…
- 25 tadā tasmin mahā-vyomni pralīna-śaśi-bhāskare / sauṣupta-padavan mūḍhaḥ prabuddhaḥ … তেতিয়া চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য প্ৰলীন হোৱা সেই মহাব্যোমত, মূঢ় জনে সুষুপ্তিৰ দৰে অনুভৱ কৰে,…