स्पन्दकारिकाः
Spandakārikāḥ
- 1 yasyonmeṣa-nimeṣābhyāṃ jagataḥ pralayodayau / taṃ śakti-cakra-vibhava-prabhavaṃ śaṅkaraṃ stumaḥ … ఎవరి (కన్నుల) తెరచుట మూయుటల ద్వారా జగత్తు యొక్క ప్రళయము మరియు ఉద్భవము జరుగుచున్నవో,…
- 2 yatra sthitam idaṃ sarvaṃ kāryaṃ yasmāc ca nirgatam … ఎవనియందు ఈ సర్వ కార్యజగత్తు నెలకొని యున్నదో, ఎవని నుండి అది ఆవిర్భవించినదో - ఆయన అనావృత…
- 3 jāgrad-ādi-vibhede 'pi tad-abhinne prasarpati / nivartate nijān naiva … జాగ్రదాది (అవస్థల) భేదమునందు ప్రసరించుచున్నను, తనకు అభిన్నమైనదైన (ఆ స్పంద తత్త్వము) తన…
- 4 ahaṃ sukhī ca duḥkhī ca raktaś cetyādi-saṃvidaḥ / … 'నేను సుఖినిని', 'నేను దుఃఖినిని', 'నేను రాగయుక్తుడను' అను మొదలగు సంవిత్తులు (జ్ఞానములు),…
- 5 na duḥkhaṃ na sukhaṃ yatra na grāhyaṃ grāhakaṃ … ఎచట దుఃఖము లేదో, సుఖము లేదో, గ్రాహ్యము లేదో, గ్రాహకుడును లేడో, మూఢభావము (జడత్వము) కూడా…
- 6 yataḥ karaṇa-vargo 'yaṃ vimūḍho 'mūḍha-vat svayam / sahāntareṇa … ఏది ఈ జడమైన కరణ (ఇంద్రియ) సమూహమును, అంతఃకరణ చక్రముతో గూడి, స్వయము జడము కానట్లుగా…
- 7 labhate tat-prayatnena parīkṣyaṃ tattvam ādarāt / yataḥ svatantratā … ఆదరముతో సతత ప్రయత్నము ద్వారా ఆ పరీక్ష్యమైన తత్త్వమును గ్రహించవలెను;
- 8 na hīcchā-nodanasyāyaṃ prerakatvena vartate / api tv ātma-bala-sparśāt … ఈయన ఇచ్ఛ యొక్క ప్రేరణకు ప్రేరకుడుగా వర్తింపడు;
- 9 nijāśuddhyāsamarthasya kartavyeṣv abhilāṣiṇaḥ / yadā kṣobhaḥ pralīyeta tadā … నిజమైన అశుద్ధి (మలము) వలన అసమర్థుడై, అయినను కర్తవ్యములయందు అభిలాష కలిగియున్నవాని క్షోభము…
- 10 tadāsyākṛtrimo dharmo jñatva-kartṛtva-lakṣaṇaḥ / yatas tad epsitaṃ sarvaṃ … అపుడు ఇతనికి జ్ఞత్వ-కర్తృత్వ లక్షణమైన అకృత్రిమ ధర్మము (ప్రకటితమగును);
- 11 tam adhiṣṭhātṛ-bhāvena svabhāvam avalokayan / smayamāna ivāste yas … ఎవడు తన స్వభావమును అధిష్ఠాతృ భావముతో అవలోకించుచు, ఆశ్చర్యముతో చిరునవ్వునవాని వలె ఉండునో,…
- 12 nābhāvo bhāvyatām eti na ca tatrāsty amūḍhatā / … అభావము (శూన్యము) భావ్యతకు (ధ్యాన విషయత్వమునకు) యోగ్యమగుట లేదు;
- 13 atas tat-kṛtrimaṃ jñeyaṃ sauṣupta-padavat sadā / na tv … కావున ఆ (శూన్యము) సుషుప్తి పదము వంటి కృత్రిమమైన జ్ఞేయముగా సదా గ్రహించబడవలెను;
- 14 avasthā-yugalaṃ cātra kārya-kartṛtva-śabditam / kāryatā kṣayiṇī tatra kartṛtvaṃ … ఇచట కార్య-కర్తృత్వములని పిలువబడెడి అవస్థాద్వయము ఉన్నది;
- 15 kāryonmukhaḥ prayatno yaḥ kevalaṃ so 'tra lupyate / … ఎవడు కేవలము కార్యోన్ముఖమైన ప్రయత్నమో, అదే (సుషుప్తియందు) లుప్తమగుచున్నది;
- 16 na tu yo 'ntarmukho bhāvaḥ sarvajñatva-guṇāspadam / tasyopalabdhi-lopo … కానీ ఏది అంతర్ముఖమైన భావమో, సర్వజ్ఞత్వ గుణమునకు ఆస్పదమో - దాని ఉపలబ్ధికి లోపము లేదు;
- 17 tasyopalabdhā satataṃ tri-padāvyabhicāriṇaḥ / nityaṃ syāt suprabuddhasya tad-ādy-ante … త్రిపదములందు (జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి) అవ్యభిచారిగా ఉండు ఆ తత్త్వము యొక్క ఉపలబ్ధ…
- 18 jñāna-jñeya-svarūpiṇyā śaktyā paramayā yutaḥ / pada-dvaye vibhur bhāti … జ్ఞాన-జ్ఞేయ స్వరూపిణియైన పరమ శక్తితో గూడిన ఆ విభువు (స్వామి) జాగ్రత్-స్వప్న పదద్వయమునందు…
- 19 guṇādi-spanda-niṣyandāḥ sāmānya-spanda-saṃśrayāt / labdhātma-lābhāḥ satataṃ syur jñasyāparipanthinaḥ // గుణాది స్పంద నిష్యందములు (విశేష స్పంద ధారలు) సామాన్య స్పందము యొక్క ఆశ్రయము వలన సతతము…
- 20 aprabuddha-dhiyas tv ete sva-sthiti-sthaganodyatāḥ / pātayanti duruttāre ghore … కానీ ఈ (శక్తులే) అప్రబుద్ధ బుద్ధులకు, స్వస్థితిని కప్పిపుచ్చుట యందు ఉద్యుక్తములై,…
- 21 ataḥ satatam udyuktaḥ spanda-tattva-viviktaye / jāgrad eva nijaṃ … కావున స్పంద తత్త్వ వివేకము కొరకు సతతము ఉద్యుక్తుడైనవాడు, జాగ్రదవస్థయందే తన నిజ భావమును…
- 22 atikruddhaḥ prahṛṣṭo vā kiṃ karomīti vā mṛśan / … అతిక్రుద్ధుడుగానైనను, ప్రహృష్టుడుగానైనను, 'ఏమి చేయుదును?
- 23 yām avasthāṃ samālambya yad ayaṃ mama vakṣyati / … 'ఈయన (గురువు/అధిష్ఠాత) నాకు ఏది చెప్పునో, దానిని తప్పక చేయుదును' అని సంకల్పించి ఏ అవస్థను…
- 24 tām āśrityordhva-mārgeṇa candra-sūryāv ubhāv api / sauṣumne 'dhvany … ఆ (స్పంద తత్త్వము)ను ఆశ్రయించి, ఊర్ధ్వ మార్గము ద్వారా చంద్ర-సూర్యులు (ఇడా-పింగళలు /…
- 25 tadā tasmin mahā-vyomni pralīna-śaśi-bhāskare / sauṣupta-padavan mūḍhaḥ prabuddhaḥ … అప్పుడు, శశి-భాస్కరులు (చంద్ర-సూర్యులు) ప్రలీనమైన ఆ మహావ్యోమమునందు, మూఢుడు సుషుప్తి పదము…