विज्ञानभैरवतन्त्र
Vijñānabhairavatantra
- 1 śrīdevy uvāca | śrutaṃ deva mayā sarvaṃ rudrayāmalasambhavam … ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു — ഹേ ദേവ!
- 2 adyāpi na nivṛtto me saṃśayaḥ parameśvara | kiṃ … ഹേ പരമേശ്വര!
- 3 kiṃ vā navātmabhedena bhairave bhairavākṛtau | triśirobhedabhinnaṃ vā … അതോ ഭൈരവാകൃതിയിലുള്ള ഭൈരവനിൽ നവാത്മഭേദത്താൽ വിഭക്തമാണോ?
- 4 nādabindumayaṃ vāpi kiṃ candrārdhanirodhikāḥ | cakrārūḍham anackaṃ vā … അത് നാദ-ബിന്ദുമയമാണോ?
- 5 parāparāyāḥ sakalam aparāyāś ca vā punaḥ | parāyāḥ … അത് പരാപരയുടെ സകല-സ്വരൂപമാണോ, അതോ വീണ്ടും അപരയുടേതാണോ?
- 6 na hi varṇavibhedena dehabhedena vā bhavet | paratvaṃ … വർണ്ണഭേദത്താലോ ദേഹഭേദത്താലോ പരത്വം സംഭവിക്കില്ല;
- 7 prasādaṃ kuru me nātha niḥśeṣaṃ chindhi saṃśayam | … ഹേ നാഥ!
- 8 guhyātiguhyagoptṛ tvaṃ yadyapīdaṃ varānane | tathāpi kathayiṣyāmi yathā … ഹേ വരാനനേ!
- 9 yat paraṃ niṣkalaṃ devi sarvatattvātigocaram | tat tu … ഹേ ദേവി!
- 10 devi prakṛtirūpā yā tasyāḥ kiṃ rūpam ucyate | … ഹേ ദേവി!
- 11 tadā tasmin mahāvyomni pralīne śaśibhāskare | magnavat tāmasī … അപ്പോൾ ആ മഹാവ്യോമത്തിൽ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാർ (ഇഡാ-പിംഗല) ലയിക്കുമ്പോൾ, സർവ്വ ഗോചരം മറയുമ്പോൾ,…
- 12 evaṃvidhā bhairavasya yāvasthā parigīyate | sā parā pararūpeṇa … ഈ പ്രകാരം ഭൈരവന്റെ ഏതവസ്ഥ ഗീതമാകുന്നുവോ — അവൾ പരരൂപത്തിൽ പരാദേവിയെന്നു…
- 13 śaktiśaktimator yadvad abhedaḥ sarvadā sthitaḥ | atas taddharmadharmitvāt … ശക്തിയും ശക്തിമാനും തമ്മിലുള്ള അഭേദം എപ്പോഴും സ്ഥിതമാണ്;
- 14 na vahner dāhikā śaktir vyatiriktā vibhāvyate | kevalaṃ … അഗ്നിയിൽനിന്നു ദാഹികാശക്തി വേറിട്ടതായി കല്പിക്കപ്പെടുന്നില്ല;
- 15 śaktyavasthāpraviṣṭasya nirvibhāgena bhāvanā | tadāsau śivarūpī syāt śaivī … ശക്ത്യവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചവന് നിർവിഭാഗമായ ഭാവനയുണ്ടാകുമ്പോൾ അവൻ ശിവരൂപിയാകുന്നു — ഇതാണ്…
- 16 yathālokena dīpasya kiraṇair bhāskarasya ca | jñāyate digvibhāgādi … ഹേ പ്രിയേ!
- 17 śrīdevy uvāca | devadeva triśūlāṅka kapālakṛtabhūṣaṇa | digdeśakālaśūnyā … ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു — ഹേ ദേവദേവ!
- 18 yāvasthā bharitākārā bhairavasyopalabhyate | kair upāyair mukhaṃ tasya … ഭൈരവന്റെ ഭരിതാകാരമായ ഏതവസ്ഥ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതിലേക്കുള്ള മുഖം…
- 19 bhairava uvāca | ūrdhve prāṇo hyadho jīvo visargātmā … ഭൈരവൻ പറഞ്ഞു — ഊർദ്ധ്വത്തിൽ പ്രാണൻ, അധസ്സിൽ ജീവൻ (അപാനൻ);
- 20 maruto'ntar bahir vāpi viyadyugmā nivartanāt | bhairavyā bhairavasyetthaṃ … മരുത് (ശ്വാസം) അകത്തോ പുറത്തോ ഉള്ള വിയത്-യുഗ്മത്തിന്റെ നിവർത്തനത്താൽ, ഹേ ഭൈരവി,…
- 21 na vrajen na viśec chaktir marudrūpā vikāsite | … മരുദ്രൂപമായ ശക്തി പുറത്തുപോകുകയോ അകത്തുപ്രവേശിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ വികസിച്ചാൽ,…
- 22 kumbhitā recitā vāpi pūritā vā yadā bhavet | … ശ്വാസം കുംഭിതമോ രേചിതമോ പൂരിതമോ ആകുമ്പോൾ, അതിന്റെ അന്തത്തിൽ ശാന്തനാമമായ പരം ശാന്തനായി…
- 23 āmūlāt kiraṇābhāsāṃ sūkṣmāt sūkṣmatarātmikām | cintayet tāṃ dviṣaṭkānte … മൂലത്തിൽനിന്നു കിരണാഭാസമായി, സൂക്ഷ്മത്തേക്കാൾ സൂക്ഷ്മതരാത്മികയായ ആ ശക്തിയെ…
- 24 udgacchantīṃ taḍidrūpāṃ praticakraṃ kramāt kramam | ūrdhvaṃ muṣṭitrayāvadhi … വിദ്യുദ്രൂപയായി ഉദ്ഗച്ഛന്തിയായവളെ, പ്രതിചക്രവും ക്രമേണയും, ഊർദ്ധ്വം മുഷ്ടിത്രയം…
- 25 kramadvādaśakaṃ samyag dvādaśākṣarabheditam | sthūlasūkṣmaparasthityā muktvā muktvāntataḥ śivaḥ ക്രമദ്വാദശകത്തെ സമ്യക്കായി ദ്വാദശാക്ഷരങ്ങളാൽ ഭേദിച്ച്, സ്ഥൂല-സൂക്ഷ്മ-പര സ്ഥിതികളിലൂടെ…
- 26 tayāpūryāśu mūrdhāntaṃ bhaṅktvā bhrūkṣepasetunā | nirvikalpaṃ manaḥ kṛtvā … ആ (ഉത്ഥിത ശക്തി) യിലൂടെ വേഗത്തിൽ മൂർദ്ധാന്തംവരെ പൂരിച്ച്, ഭ്രൂക്ഷേപസേതുവിലൂടെ ഭേദിച്ച്,…
- 27 śikhipakṣaiś citrarūpair maṇḍalaiḥ śūnyapañcakam | dhyāyato'nuttare śūnye praveśo … മയിൽപ്പീലികൾ പോലെ ചിത്രരൂപമായ മണ്ഡലങ്ങളിലൂടെ ശൂന്യപഞ്ചകത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവന് അനുത്തരമായ…
- 28 īdṛśena krameṇaiva yatra kutrāpi cintanā | śūnye kuḍye … ഇതേ ക്രമത്തിൽ, ശൂന്യത്തിലോ ഭിത്തിയിലോ പരപാത്രത്തിലോ — എവിടെയായാലും — ചിന്തന നടക്കുമ്പോൾ,…
- 29 kapālāntar mano nyasya tiṣṭhan mīlitalocanaḥ | krameṇa manaso … കണ്ണുകളടച്ച്, കപാലത്തിനുള്ളിൽ മനസ്സിനെ വെച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ, ക്രമേണ മനസ്സിന്റെ ദാർഢ്യത്താൽ…
- 30 madhyanāḍī madhyasaṃsthā bisasūtrābharūpayā | dhyātāntarvyomayā devyā tayā devaḥ … മധ്യനാഡി — മധ്യത്തിൽ സംസ്ഥിത, ബിസസൂത്രതുല്യാഭ-രൂപയായ, അന്തർവ്യോമയായ ദേവിയായി…
- 31 kararuddhadṛgastreṇa bhrūbhedād dvārarodhanāt | dṛṣṭe bindau kramāl līne … കരം കൊണ്ടു ദൃഷ്ടി-അസ്ത്രം നിയന്ത്രിച്ച്, ഭ്രൂ-ഭേദത്താൽ ദ്വാരരോധനത്താൽ ബിന്ദു കാണപ്പെട്ട്…
- 32 dhāmāntaḥkṣobhasambhūtasūkṣmāgnitilakākṛtim | binduṃ śikhānte hṛdaye layānte dhyāyato layaḥ സ്വ-പ്രകാശത്തിന്റെ ആന്തരക്ഷോഭത്തിൽനിന്നുദ്ഭവിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മാഗ്നി-തിലകാകൃതിയിലുള്ള…
- 33 anāhate pātrakarṇe'bhagnaśabde sariddrute | śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati അനാഹതമായ, പാത്രമായ കർണ്ണത്തിൽ, അഭഗ്നമായി നദിപോലെ ഒഴുകുന്ന ശബ്ദത്തിൽ — ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിൽ…
- 34 praṇavādisamuccārāt plutānte śūnyabhāvanāt | śūnyayā parayā śaktyā śūnyatām … പ്രണവാദികളെ ദീർഘമായി ഉച്ചരിച്ച്, പ്ലുതാന്തത്തിൽ ശൂന്യഭാവന ചെയ്താൽ, ശൂന്യയായ…
- 35 yasya kasyāpi varṇasya pūrvāntāv anubhāvayet | śūnyayā śūnyabhūto'sau … ഏതു വർണ്ണത്തിന്റെയും പൂർവാന്തവും ഉത്തരാന്തവും അനുഭവിക്കണം.
- 36 tantryādivādyaśabdeṣu dīrgheṣu kramasaṃsthiteḥ | ananyacetāḥ pratyante paravyomavapur bhavet തന്ത്രി തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെ ദീർഘശബ്ദങ്ങളിൽ ക്രമമായി സംസ്ഥിതനായി, അനന്യചിത്തനായവൻ…
- 37 piṇḍamantrasya sarvasya sthūlavarṇakrameṇa tu | ardhendubindunādāntaḥ śūnyoccārād bhavec … ഏതു പിണ്ഡമന്ത്രത്തിന്റെയും സ്ഥൂലവർണ്ണ-ക്രമത്തിലൂടെ, അർദ്ധേന്ദു-ബിന്ദു-നാദാന്തങ്ങളിലൂടെ,…
- 38 nijadehe sarvadikkaṃ yugapad bhāvayed viyat | nirvikalpamanās tasya … സ്വദേഹത്തിൽ സർവദിക്കിലും ഒരേസമയം വിയത്തിനെ (ആകാശത്തെ) ഭാവനചെയ്യണം.
- 39 pṛṣṭhaśūnyaṃ mūlaśūnyaṃ yugapad bhāvayec ca yaḥ | śarīranirapekṣiṇyā … പൃഷ്ഠശൂന്യവും മൂലശൂന്യവും ഒരേസമയം ഭാവനചെയ്യുന്നവൻ ശരീരനിരപേക്ഷയായ ശക്തിയിലൂടെ…
- 40 pṛṣṭhaśūnyaṃ mūlaśūnyaṃ hṛcchūnyaṃ bhāvayet sthiram | yugapannirvikalpatvān nirvikalpodayas … പൃഷ്ഠശൂന്യം, മൂലശൂന്യം, ഹൃദ്-ശൂന്യം — ഇവ ഒരേസമയം സ്ഥിരമായി ഭാവനചെയ്യണം;
- 41 tanūdeśe śūnyataiva kṣaṇamātraṃ vibhāvayet | nirvikalpaṃ nirvikalpo nirvikalpasvarūpabhāk ശരീരത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്ത് ഒരു ക്ഷണംമാത്രമെങ്കിലും ശൂന്യതയെ ഭാവനചെയ്യണം;
- 42 sarvaṃ dehagataṃ dravyaṃ viyadvyāptaṃ mṛgekṣaṇe | vibhāvayet tatas … ഹേ മൃഗേക്ഷണേ!
- 43 dehāntare tvagvibhāgaṃ bhittibhūtaṃ vicintayet | na kiñcid antare … ദേഹത്തിനുള്ളിലെ ത്വക്ക്-വിഭാഗത്തെ ഒരു ഭിത്തിയായി ചിന്തിക്കണം;
- 44 hṛdyākāśe nilīnākṣaḥ padmasampuṭamadhyagaḥ | ananyacetāḥ subhage paraṃ saubhāgyam … ഹൃദയാകാശത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ലയിച്ച്, പത്മസമ്പുട-മധ്യഗനായി, അനന്യചിത്തനായവൻ — ഹേ സുഭഗേ!
- 45 sarvataḥ svaśarīrasya dvādaśānte manolayāt | dṛḍhabuddher dṛḍhībhūtaṃ tattvalakṣyaṃ … സ്വശരീരത്തിന്റെ സർവദിക്കിലുമുള്ള ദ്വാദശാന്തത്തിൽ മനോലയത്താൽ, ദൃഢബുദ്ധിയ്ക്കു ദൃഢമായ…
- 46 yathā tathā yatra tatra dvādaśānte manaḥ kṣipet | … എങ്ങനെയും എവിടെയും ദ്വാദശാന്തത്തിൽ മനസ്സിനെ പ്രക്ഷേപിക്കണം;
- 47 yatra yatra mano yāti bāhye vābhyantare'pi vā | … എവിടെയെല്ലാം മനസ്സ് — ബാഹ്യത്തിലോ ആന്തരത്തിലോ — പോകുന്നുവോ, അവിടെയെല്ലാം ശിവാവസ്ഥ;
- 48 yatra yatrākṣamārgeṇa caitanyaṃ vyajyate vibhoḥ | tasya tanmātradharmitvāc … എവിടെയെല്ലാം അക്ഷ-മാർഗത്തിലൂടെ വിഭുവിന്റെ ചൈതന്യം പ്രകടമാകുന്നുവോ, അവനു…
- 49 kṣutādyante bhaye śoke gahvare vā raṇād drute | … തുമ്മൽ തുടങ്ങിയവയുടെ ആദ്യന്തത്തിലും, ഭയത്തിലും ശോകത്തിലും ഗഹ്വരത്തിലും യുദ്ധത്തിൽനിന്നു…
- 50 vastuṣu smaryamāṇeṣu dṛṣṭe deśe manas tyajet | svaśarīraṃ … കണ്ടദേശത്തിലെ വസ്തുക്കൾ സ്മരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മനസ്സിനെ വിടണം;
- 51 kvacid vastuni vinyasya śanair dṛṣṭiṃ nivartayet | tajjñānaṃ … ഏതെങ്കിലും വസ്തുവിൽ ദൃഷ്ടി വെച്ച് സാവധാനം പിൻവലിച്ചാൽ, ആ ജ്ഞാനം ചിത്തസഹിതം, ഹേ ദേവി,…
- 52 bhaktyudrekād viraktasya yādṛśī jāyate matiḥ | sā śaktiḥ … വിരക്തനായവനിൽ ഭക്തി-ഉദ്രേകത്താൽ ഉത്ഭവിക്കുന്ന മതി ഏതുരൂപമാണോ, അത് ശാങ്കരീ ശക്തിയാണ്;
- 53 vastvantare vedyamāne sarvavastuṣu śūnyatā | tām eva manasā … ഒരു വസ്തു അറിയപ്പെടുമ്പോൾ ഇതര വസ്തുക്കളിലെല്ലാം ശൂന്യത;
- 54 kiñcijjñair yā smṛtā śuddhiḥ sā śuddhiḥ śambhudarśane | … അല്പജ്ഞരാൽ ശുദ്ധിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നത് ശംഭുദർശനത്തിൽ ശുദ്ധിയല്ല;
- 55 sarvatra bhairavo bhāvaḥ sāmānyeṣv api gocaraḥ | na … എവിടെയും — സാമാന്യങ്ങളിൽപ്പോലും — ഭൈരവഭാവം ഗോചരമാണ്;
- 56 samaḥ śatrau ca mitre ca samo mānāvamānayoḥ | … ശത്രു-മിത്രങ്ങളിൽ സമൻ, മാന-അവമാനങ്ങളിൽ സമൻ — ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പരിപൂർണ്ണത നിമിത്തം ഇതറിഞ്ഞവൻ…
- 57 na dveṣaṃ bhāvayet kvāpi na rāgaṃ bhāvayet kvacit … എങ്ങും ദ്വേഷം ഭാവനചെയ്യരുത്, എങ്ങും രാഗവും ഭാവനചെയ്യരുത്;
- 58 yad avedyaṃ yad agrāhyaṃ yac chūnyaṃ yad abhāvagam … അവേദ്യവും അഗ്രാഹ്യവും ശൂന്യവും അഭാവഗതവുമായ സർവവും ഭൈരവനായി ഭാവനചെയ്യണം — അതിന്റെ…
- 59 nitye vibhau nirādhāre vyāpake cākhilātmani | iti bhairavam … നിത്യനും വിഭുവും നിരാധാരനും വ്യാപകനും അഖിലാത്മാവുമായ ഭൈരവനെ ഇപ്രകാരം അനുസ്മരിക്കുന്നവൻ…
- 60 nirādhāraṃ saṃśayena varjitaṃ khyātivarjitam | brahma tat paramaṃ … നിരാധാരവും സംശയ-വർജ്ജിതവും ഖ്യാതി-വർജ്ജിതവുമായ ആ പരം ബ്രഹ്മമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു;
- 61 yathā tathopadeśena kriyate marutāṃ layaḥ | tathā tathā … എങ്ങനെയും ഉപദേശത്താൽ പ്രാണങ്ങളുടെ ലയം എങ്ങനെയുണ്ടാകുന്നുവോ, അതേപോലെ മനസ്സും…
- 62 amūlaṃ mūlanāḍīnāṃ vāyupūrṇāṃ suṣumṇikām | dvādaśānte sthitāṃ dhyātvā … മൂലനാഡികളുടെ അമൂലയും വായു-പൂർണ്ണയും ദ്വാദശാന്തത്തിൽ സ്ഥിതയുമായ സുഷുമ്നയെ ധ്യാനിച്ച്…
- 63 kapālāntar manas tadvad dhyāyato na cirāt prabho | … അതേപോലെ കപാലത്തിനുള്ളിൽ മനസ്സിനെ വെച്ച് ധ്യാനിക്കുന്നവന്, ഹേ പ്രഭോ, അധികം വൈകാതെ,…
- 64 madhyajihve sphāritāsye madhye nikṣipya cetanām | hoccāraṃ manasā … മധ്യജിഹ്വയോടെ, വാ വിടർത്തി, മധ്യത്തിൽ ചേതന വെച്ച്, മനസ്സാ 'ഹ' ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ശാന്തനിൽ…
- 65 āsane śayane sthitvā nirādhāraṃ vibhāvayan | svadehaṃ manasi … ആസനത്തിലോ ശയ്യയിലോ സ്ഥിതനായി, സ്വദേഹത്തെ നിരാധാരമായി ഭാവനചെയ്താൽ, മനസ്സ് ക്ഷീണിച്ച ഉടനെ…
- 66 calāsane sthitasyātha śanair vā dehacālanāt | praśānte mānase … ചലിക്കുന്ന ആസനത്തിൽ സ്ഥിതനായോ, ദേഹം പതുക്കെ ചലിപ്പിച്ചോ — മാനസിക ഭാവം പ്രശാന്തമാകുമ്പോൾ,…
- 67 ākāśaṃ vimalaṃ paśyan kṛtvā dṛṣṭiṃ nirantarām | stabdhātmā … നിർമലമായ ആകാശത്തെ നിരന്തരദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കിയിരുന്നു സ്തബ്ധാത്മാവായാൽ, ആ ക്ഷണത്തിൽത്തന്നെ,…
- 68 līnaṃ mūrdhni viyat sarvaṃ bhairavatvena bhāvayet | tat … സർവ-വിയത്തും മൂർദ്ധാവിൽ ലയിച്ചതായി ഭൈരവത്വരൂപേണ ഭാവനചെയ്യണം;
- 69 kiñcijjñātaṃ dvaitadāyi bāhyālokas tamaḥ punaḥ | viśvādi bhairavaṃ … അല്പജ്ഞാനം ദ്വൈതദായി, ബാഹ്യാലോകം പിന്നെ തമസ്സ് — വിശ്വാദിയെ ഭൈരവരൂപമായി അറിഞ്ഞവൻ…
- 70 evam eva durniśāyāṃ kṛṣṇapakṣāgame ciram | taimiraṃ bhāvayan … അതേപോലെ ദുർനിശയിൽ കൃഷ്ണപക്ഷാഗമത്തിൽ, തൈമിര (ഇരുട്ടു-) രൂപത്തെ ദീർഘമായി ഭാവനചെയ്താൽ…
- 71 evam eva nimīlyādau netre kṛṣṇābham agrataḥ | prasārya … അതേപോലെ ആദ്യം കണ്ണുകൾ അടച്ച്, കൃഷ്ണാഭാസത്തെ മുമ്പിൽ പ്രസരിപ്പിച്ച്, ഭൈരവരൂപത്തെ…
- 72 yasya kasyendriyasyāpi vyāghātāc ca nirodhataḥ | praviṣṭasyādvaye śūnye … ഏതെങ്കിലും ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ വ്യാഘാതത്താലോ നിരോധത്താലോ അദ്വയ-ശൂന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചവന്…
- 73 abindum avisargaṃ ca akāraṃ japato mahān | udeti … ബിന്ദുവും വിസർഗ്ഗവുമില്ലാത്ത 'അ' കാരത്തെ ജപിക്കുന്നവന്, ഹേ ദേവി, പെട്ടെന്ന് മഹത്തായ…
- 74 varṇasya savisargasya visargāntaṃ citiṃ kuru | nirādhāreṇa cittena … സവിസർഗ്ഗമായ വർണ്ണത്തിന്റെ വിസർഗ്ഗാന്തത്തിൽ ചിതിയെ വെക്കണം;
- 75 vyomākāraṃ svam ātmānaṃ dhyāyed digbhir anāvṛtam | nirāśrayā … സ്വാത്മാവിനെ ദിക്കുകളാൽ അനാവൃതമായ വ്യോമാകാരമായി ധ്യാനിക്കണം;
- 76 kiñcidaṅgaṃ vibhidyādau tīkṣṇasūcyādinā tataḥ | tatraiva cetanāṃ yuktvā … ആദ്യം ശരീരത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്തെ കൂർത്ത സൂചി തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടു കുത്തി, അവിടെത്തന്നെ…
- 77 cittādyantaḥkṛtir nāsti mamāntar bhāvayed iti | vikalpānām abhāvena … 'എനിക്കുള്ളിൽ ചിത്തം തുടങ്ങിയ അന്തഃകൃതി ഇല്ല' എന്നു ഭാവനചെയ്യണം;
- 78 māyā vimohinī nāma kalāyāḥ kalanaṃ sthitam | ityādidharmaṃ … 'മായ വിമോഹിനിയെന്നു പേർ;
- 79 jhagitīcchāṃ samutpannām avalokya śamaṃ nayet | yata eva … പെട്ടെന്ന് സമുദ്ഭൂതയായ ഇച്ഛയെ അവലോകിച്ച് ശമത്തിലേക്കു നയിക്കണം;
- 80 yadā mamecchā notpannā jñānaṃ vā kas tadāsmy aham … 'എനിക്ക് ഇച്ഛയോ ജ്ഞാനമോ ഉത്പന്നമല്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഞാൻ ആര്?
- 81 icchāyām athavā jñāne jāte cittaṃ niveśayet | ātmabuddhyānanyacetās … ഇച്ഛയോ ജ്ഞാനമോ ജാതമാകുമ്പോൾ ചിത്തത്തെ അതിലേക്കു നിവേശിപ്പിക്കണം — 'ഇത് ആത്മാവാണ്' എന്ന…
- 82 nirnimittaṃ bhavej jñānaṃ nirādhāraṃ bhramātmakam | tattvataḥ kasyacin … ജ്ഞാനം നിർനിമിത്തവും നിരാധാരവും ഭ്രമാത്മകവുമായി ഉണ്ടാകുന്നു;
- 83 ciddharmā sarvadeheṣu viśeṣo nāsti kutracit | ataś ca … സർവദേഹങ്ങളിലും ചിത്-ധർമ്മനാണ്;
- 84 kāmakrodhalobhamohamadamātsaryagocare | buddhiṃ nistimitāṃ kṛtvā tat tattvam avaśiṣyate കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, മദം, മാത്സര്യം — ഇവയുടെ ഗോചരത്തിൽ ബുദ്ധിയെ നിസ്തിമിതയാക്കിയാൽ ആ…
- 85 indrajālamayaṃ viśvaṃ vyastaṃ vā citrakarmavat | bhramadvā dhyāyataḥ … വിശ്വം ഇന്ദ്രജാലമയമോ വ്യസ്തമോ ചിത്ര-കർമ്മംപോലെയോ ഭ്രമിച്ചതോ ആയി ധ്യാനിച്ച് സർവവും…
- 86 na cittaṃ nikṣiped duḥkhe na sukhe vā parikṣipet … ദുഃഖത്തിലേക്കു ചിത്തത്തെ പ്രക്ഷേപിക്കരുത്, സുഖത്തിലേക്കും പ്രക്ഷേപിക്കരുത്;
- 87 vihāya nijadehāsthāṃ sarvatrāsmīti bhāvayan | dṛḍhena manasā dṛṣṭyā … സ്വദേഹത്തിലുള്ള ആസ്ഥയെ ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഞാൻ സർവത്രയുമുണ്ട്' എന്നു ഭാവനചെയ്ത്, ദൃഢമനസ്സോടും…
- 88 ghaṭādau yac ca vijñānam icchādyaṃ vā mamāntare | … ഘടാദികളിലുള്ള വിജ്ഞാനവും ഇച്ഛാദികളും എന്നിലുള്ളിൽ സർവഗതമായിത്തന്നെ ജാതമല്ലെന്നു…
- 89 grāhyagrāhakasaṃvittiḥ sāmānyā sarvadehinām | yogināṃ tu viśeṣo'sti sambandhe … ഗ്രാഹ്യ-ഗ്രാഹക സംവിത്തി സർവ ദേഹികൾക്കും സാമാന്യമാണ്;
- 90 svavad anyaśarīre'pi saṃvittim anubhāvayet | apekṣāṃ svaśarīrasya tyaktvā … സ്വന്തംപോലെ അന്യശരീരത്തിലും സംവിത്തി അനുഭവിക്കണം;
- 91 nirādhāraṃ manaḥ kṛtvā vikalpān na vikalpayet | tadātmaparamātmatve … മനസ്സിനെ നിരാധാരമാക്കി വികല്പങ്ങളെ വികല്പിക്കരുത്;
- 92 sarvajñaḥ sarvakartā ca vyāpakaḥ parameśvaraḥ | sa evāhaṃ … 'സർവജ്ഞനും സർവകർത്താവും വ്യാപകനുമായ പരമേശ്വരൻ — അവൻ തന്നെ ഞാൻ, ശൈവധർമ്മൻ' എന്ന…
- 93 jalasyevormayo vahner jvālābhaṅgyaḥ prabhā raveḥ | mamaiva bhairavasyaitā … ജലത്തിന്റെ തരംഗങ്ങൾ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലാ-ഭംഗികൾ, സൂര്യന്റെ പ്രഭ — ഇതുപോലെ ഭൈരവനായ എന്റെ…
- 94 bhrāntvā bhrāntvā śarīreṇa tvaritaṃ bhuvi pātanāt | kṣobhaśaktivirāmeṇa … ശരീരംകൊണ്ടു ഭ്രമിച്ചു ഭ്രമിച്ച് വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വീഴുമ്പോൾ, ക്ഷോഭശക്തിയുടെ വിരാമത്താൽ…
- 95 ādhāreṣv athavāśaktyā jñānād vā deśakalpanāt | ujjāte śaktisaṃśobhe … ആധാരങ്ങളിലോ, അശക്തിയാലോ, ജ്ഞാനത്താലോ, ദേശകല്പനയാലോ — ശക്തി-സംശോഭം ഉദിച്ച് പിന്നെ…
- 96 upaviśyāsane samyag bāhū kṛtvārdhakuñcitau | kakṣavyomni manaḥ kurvan … ആസനത്തിൽ സമ്യക്കായി ഉപവിശിച്ച്, ബാഹുക്കൾ അർദ്ധകുഞ്ചിതമാക്കി, കക്ഷ-വ്യോമത്തിൽ മനസ്സു…
- 97 sthūlarūpasya bhāvasya stabdhāṃ dṛṣṭiṃ nipātya ca | acireṇa … സ്ഥൂലരൂപ ഭാവത്തിൽ സ്തബ്ധമായ ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ച്, അല്പസമയത്തിനുള്ളിൽ മനസ്സിനെ…
- 98 madhyajihve sphāritāsye madhye nikṣipya cetanām | uccaran manasā … മധ്യജിഹ്വയോടെ വാ വിടർത്തി, മധ്യത്തിൽ ചേതന വെച്ച്, മനസ്സാ മന്ത്രമുച്ചരിച്ച്, ശിവനെ…
- 99 kapālāntar mano nyasya tiṣṭhan mīlitalocanaḥ | krameṇa manaso … കണ്ണുകളടച്ച്, കപാലത്തിനുള്ളിൽ മനസ്സു വെച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിന്റെ ദാർഢ്യത്താൽ ക്രമേണ…
- 100 madhyanāḍī madhyasaṃsthā bisasūtrābharūpayā | dhyātāntarvyomayā devyā tayā devaḥ … മധ്യനാഡി മധ്യത്തിൽ സംസ്ഥിത, ബിസ-സൂത്രതുല്യാഭ, അന്തർവ്യോമ-ദേവിയായി ധ്യാനിക്കപ്പെടുമ്പോൾ…
- 101 kararuddhadṛgastreṇa bhrūbhedād dvārarodhanāt | dṛṣṭe bindau kramāl līne … കൈകൊണ്ടു ദൃഷ്ടി-അസ്ത്രം നിയന്ത്രിച്ച്, ഭ്രൂ-ഭേദത്താൽ, ദ്വാരരോധനത്താൽ, ബിന്ദു കണ്ടു ക്രമേണ…
- 102 mantrārthaproktarūpāṇi adhikāriviśeṣataḥ | tāni sādhayate kaścit sādhayan sādhako … മന്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥമായി പറയപ്പെട്ട രൂപങ്ങൾ അധികാരി-വിശേഷാനുസാരം സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുന്നു;
- 103 tasmād anusandheyaṃ tattadaṅgaṃ viśeṣataḥ | ekatra jñānaṃ saṃśritya … അതിനാൽ ഓരോ അംഗത്തെയും വിശേഷാൽ അനുസന്ധാനം ചെയ്യണം;
- 104 kāminaḥ kāmanāvegād vismayo yogināṃ mataḥ | svaśarīrāhlādaśaktir jāyate … കാമിയ്ക്കു കാമനാ-വേഗത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന വിസ്മയം യോഗികളുടെ മതത്തിൽ — സ്വശരീര-ആഹ്ലാദ-ശക്തിയായ…
- 105 lehanāmanthanākoṭaiḥ strīsukhasya bharāt smṛteḥ | śaktyabhāve'pi deveśi bhaved … ലേഹനം, മന്ഥനം, ആകോടം ഇവയാൽ — സ്ത്രീസുഖത്തിന്റെ ഭരത്തിന്റെ സ്മൃതിയാൽ — ശക്തിയില്ലെങ്കിലും,…
- 106 ānande mahati prāpte dṛṣṭe vā bāndhave cirāt | … മഹത്തായ ആനന്ദം ലഭിക്കുമ്പോഴോ, ഏറെക്കാലത്തിനു ശേഷം പ്രിയ ബന്ധുവിനെ കാണുമ്പോഴോ ഉദ്ഗതമായ…
- 107 jagdhipānakṛtollāsarasānandavijṛmbhaṇāt | bhāvayed bharitāvasthāṃ mahānandas tato bhavet ഭക്ഷണ-പാനങ്ങളിലൂടെയുണ്ടാകുന്ന രസാനന്ദ-വിജൃംഭണത്തിൽനിന്നു ഭരിതാവസ്ഥയെ ഭാവനചെയ്താൽ മഹാനന്ദം…
- 108 gītādiviṣayāsvādāsamasaukhyaikatātmanaḥ | yoginas tanmayatvena manorūḍhes tadātmatā ഗീതാദി വിഷയങ്ങളുടെ ആസ്വാദത്തിന്റെ അസമ സൗഖ്യത്തിലെ ഏകതാത്മാവായ യോഗിയ്ക്കു തന്മയത്വത്താൽ —…
- 109 yatra yatrātmanas tuṣṭir manas tatraiva dhārayet | tatra … എവിടെയെല്ലാം ആത്മാവിനു തുഷ്ടി ലഭിക്കുന്നുവോ, അവിടെത്തന്നെ മനസ്സു ധരിക്കണം;
- 110 anāgatāyāṃ nidrāyāṃ pranaṣṭe bāhyagocare | sāvasthā manasā gamyā … നിദ്ര വന്നുചേർന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും ബാഹ്യഗോചരം നഷ്ടമായ ആ അവസ്ഥയിൽ — മനസ്സാ മാത്രം ഗമ്യയായി…
- 111 tejasā sūryadīpāder ākāśe śabalīkṛte | dṛṣṭe svātmani bhāyukte … സൂര്യ-ദീപാദികളുടെ തേജസ്സിനാൽ ആകാശം ശബലിതമാകുമ്പോൾ, സ്വാത്മാവിനെ ആ പ്രഭയോടു ചേർന്നതായി…
- 112 karaṅkiṇyā krodhanayā bhairavyā lelihānayā | khecaryā dṛṣṭikāle ca … കരങ്കിണി, ക്രോധനാ, ഭൈരവി, ലേലിഹാന, ഖേചരി — ഇവയുടെ ദൃഷ്ടി-കാലത്തിൽ പരാവാപ്തി പ്രകാശിക്കും.
- 113 mṛdvāsane sphijaikena hastapādau nirāśrayau | nidhāya tatprasaṅgena parā … മൃദുവായ ആസനത്തിൽ ഒറ്റ-സ്ഫിക്കിൽ മാത്രം ഇരുന്നു, ഹസ്ത-പാദങ്ങൾ നിരാശ്രയമാക്കിയാൽ — അതിന്റെ…
- 114 upaviśyāsane samyag bāhū kṛtvārdhakuñcitau | kakṣavyomni manaḥ kurvan … ആസനത്തിൽ സമ്യക്കായി ഉപവിശിച്ച്, ബാഹുക്കൾ അർദ്ധകുഞ്ചിതമാക്കി, കക്ഷ-വ്യോമത്തിൽ മനസ്സു…
- 115 sthūlarūpasya bhāvasya stabdhāṃ dṛṣṭiṃ nipātya ca | acireṇa … സ്ഥൂലരൂപ ഭാവത്തിൽ സ്തബ്ധമായ ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ച്, വൈകാതെ മനസ്സിനെ നിരാധാരമാക്കിയാൽ ശിവനെ…
- 116 madhyajihve sphāritāsye madhye nikṣipya cetanām | hoccāraṃ manasā … മധ്യജിഹ്വയോടെ, വാ വിടർത്തി, മധ്യത്തിൽ ചേതന വെച്ച്, മനസ്സാ 'ഹ' ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ശാന്തനിൽ…
- 117 āsane śayane sthitvā nirādhāraṃ vibhāvayan | svadehaṃ manasi … ആസനത്തിലോ ശയ്യയിലോ സ്ഥിതനായി, സ്വദേഹം നിരാധാരമായി ഭാവനചെയ്താൽ, മനസ്സു ക്ഷീണിച്ച ഉടനെ…
- 118 calāsane sthitasyātha śanair vā dehacālanāt | praśānte mānase … ചലിക്കുന്ന ആസനത്തിൽ സ്ഥിതനായോ, ദേഹം പതുക്കെ ചലിപ്പിച്ചോ — മാനസിക ഭാവം പ്രശാന്തമാകുമ്പോൾ,…
- 119 ākāśaṃ vimalaṃ paśyan kṛtvā dṛṣṭiṃ nirantarām | stabdhātmā … നിർമല ആകാശത്തെ നിരന്തരദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കിയിരുന്നു സ്തബ്ധാത്മാവായാൽ, ആ ക്ഷണത്തിൽത്തന്നെ, ഹേ…
- 120 līnaṃ mūrdhni viyat sarvaṃ bhairavatvena bhāvayet | tat … സർവ-വിയത്തും മൂർദ്ധാവിൽ ലയിച്ചതായി ഭൈരവത്വരൂപേണ ഭാവനചെയ്യണം;
- 121 kiñcijjñātaṃ dvaitadāyi bāhyālokas tamaḥ punaḥ | viśvādi bhairavaṃ … അല്പജ്ഞാനം ദ്വൈതദായി, ബാഹ്യാലോകം പിന്നെ തമസ്സ് — വിശ്വാദിയെ ഭൈരവരൂപമായി അറിഞ്ഞവൻ…
- 122 evam eva durniśāyāṃ kṛṣṇapakṣāgame ciram | taimiraṃ bhāvayan … അതേപോലെ ദുർനിശയിൽ കൃഷ്ണപക്ഷാഗമത്തിൽ, തൈമിര രൂപത്തെ ദീർഘമായി ഭാവനചെയ്താൽ…
- 123 evam eva nimīlyādau netre kṛṣṇābham agrataḥ | prasārya … അതേപോലെ ആദ്യം കണ്ണുകൾ അടച്ച്, കൃഷ്ണാഭാസത്തെ മുമ്പിൽ പ്രസരിപ്പിച്ച്, ഭൈരവരൂപത്തെ…
- 124 yasya kasyendriyasyāpi vyāghātāc ca nirodhataḥ | praviṣṭasyādvaye śūnye … ഏതെങ്കിലും ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ വ്യാഘാതത്താലോ നിരോധത്താലോ അദ്വയ-ശൂന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചവന്…
- 125 abindum avisargaṃ ca akāraṃ japato mahān | udeti … ബിന്ദുവും വിസർഗ്ഗവുമില്ലാത്ത 'അ' കാരത്തെ ജപിക്കുന്നവന്, ഹേ ദേവി, പെട്ടെന്ന് മഹത്തായ…
- 126 varṇasya savisargasya visargāntaṃ citiṃ kuru | nirādhāreṇa cittena … സവിസർഗ്ഗമായ വർണ്ണത്തിന്റെ വിസർഗ്ഗാന്തത്തിൽ ചിതിയെ വെക്കണം;
- 127 vyomākāraṃ svam ātmānaṃ dhyāyed digbhir anāvṛtam | nirāśrayā … സ്വാത്മാവിനെ ദിക്കുകളാൽ അനാവൃതമായ വ്യോമാകാരമായി ധ്യാനിക്കണം;
- 128 kiñcidaṅgaṃ vibhidyādau tīkṣṇasūcyādinā tataḥ | tatraiva cetanāṃ yuktvā … ആദ്യം ശരീരത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്തെ കൂർത്ത സൂചി തുടങ്ങിയവ കൊണ്ടു കുത്തി, അവിടെത്തന്നെ…
- 129 cittādyantaḥkṛtir nāsti mamāntar bhāvayed iti | vikalpānām abhāvena … 'എനിക്കുള്ളിൽ ചിത്തം തുടങ്ങിയ അന്തഃകൃതി ഇല്ല' എന്നു ഭാവനചെയ്യണം;
- 130 māyā vimohinī nāma kalāyāḥ kalanaṃ sthitam | ityādidharmaṃ … 'മായ വിമോഹിനി;
- 131 jhagitīcchāṃ samutpannām avalokya śamaṃ nayet | yata eva … പെട്ടെന്ന് സമുദ്ഭൂതയായ ഇച്ഛയെ അവലോകിച്ച് ശമത്തിലേക്കു നയിക്കണം;
- 132 yadā mamecchā notpannā jñānaṃ vā kas tadāsmy aham … 'എനിക്ക് ഇച്ഛയോ ജ്ഞാനമോ ഉത്പന്നമല്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഞാൻ ആര്?
- 133 icchāyām athavā jñāne jāte cittaṃ niveśayet | ātmabuddhyānanyacetās … ഇച്ഛയോ ജ്ഞാനമോ ജാതമാകുമ്പോൾ ചിത്തത്തെ അതിലേക്കു നിവേശിപ്പിക്കണം — 'ഇത് ആത്മാവാണ്' എന്ന…
- 134 nirnimittaṃ bhavej jñānaṃ nirādhāraṃ bhramātmakam | tattvataḥ kasyacin … ജ്ഞാനം നിർനിമിത്തവും നിരാധാരവും ഭ്രമാത്മകവുമായി ഉണ്ടാകുന്നു;
- 135 ciddharmā sarvadeheṣu viśeṣo nāsti kutracit | ataś ca … സർവദേഹങ്ങളിലും ചിത്-ധർമ്മനാണ്;
- 136 kāmakrodhalobhamohamadamātsaryagocare | buddhiṃ nistimitāṃ kṛtvā tat tattvam avaśiṣyate കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, മദം, മാത്സര്യം — ഇവയുടെ ഗോചരത്തിൽ ബുദ്ധിയെ നിസ്തിമിതയാക്കിയാൽ ആ…
- 137 indrajālamayaṃ viśvaṃ vyastaṃ vā citrakarmavat | bhramadvā dhyāyataḥ … വിശ്വം ഇന്ദ്രജാലമയമോ വ്യസ്തമോ ചിത്ര-കർമ്മംപോലെയോ ഭ്രമിച്ചതോ ആയി ധ്യാനിച്ച് സർവവും…
- 138 na cittaṃ nikṣiped duḥkhe na sukhe vā parikṣipet … ദുഃഖത്തിലേക്കു ചിത്തത്തെ പ്രക്ഷേപിക്കരുത്, സുഖത്തിലേക്കും പ്രക്ഷേപിക്കരുത്;
- 139 vihāya nijadehāsthāṃ sarvatrāsmīti bhāvayan | dṛḍhena manasā dṛṣṭyā … സ്വദേഹ-ആസ്ഥയെ ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഞാൻ സർവത്രയുമുണ്ട്' എന്നു ഭാവനചെയ്ത്, ദൃഢമനസ്സോടും അന്യത്തെ…
- 140 ghaṭādau yac ca vijñānam icchādyaṃ vā mamāntare | … ഘടാദികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വിജ്ഞാനവും ഇച്ഛാദികളും എന്നിലുള്ളിൽ സർവഗതമായിത്തന്നെ ജാതമല്ലെന്നു…
- 141 grāhyagrāhakasaṃvittiḥ sāmānyā sarvadehinām | yogināṃ tu viśeṣo'sti sambandhe … ഗ്രാഹ്യ-ഗ്രാഹക സംവിത്തി സർവ ദേഹികൾക്കും സാമാന്യമാണ്;
- 142 svavad anyaśarīre'pi saṃvittim anubhāvayet | apekṣāṃ svaśarīrasya tyaktvā … സ്വന്തംപോലെ അന്യശരീരത്തിലും സംവിത്തി അനുഭവിക്കണം;
- 143 nirādhāraṃ manaḥ kṛtvā vikalpān na vikalpayet | tadātmaparamātmatve … മനസ്സിനെ നിരാധാരമാക്കി വികല്പങ്ങളെ വികല്പിക്കരുത്;
- 144 sarvajñaḥ sarvakartā ca vyāpakaḥ parameśvaraḥ | sa evāhaṃ … 'സർവജ്ഞനും സർവകർത്താവും വ്യാപകനുമായ പരമേശ്വരൻ — അവൻ തന്നെ ഞാൻ, ശൈവധർമ്മൻ' എന്ന…
- 145 jalasyevormayo vahner jvālābhaṅgyaḥ prabhā raveḥ | mamaiva bhairavasyaitā … ജലത്തിന്റെ തരംഗങ്ങൾ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലാ-ഭംഗികൾ, സൂര്യന്റെ പ്രഭ — ഇതുപോലെ ഭൈരവനായ എന്റെ…
- 146 bhrāntvā bhrāntvā śarīreṇa tvaritaṃ bhuvi pātanāt | kṣobhaśaktivirāmeṇa … ശരീരംകൊണ്ടു ഭ്രമിച്ചു ഭ്രമിച്ച് വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വീഴുമ്പോൾ, ക്ഷോഭശക്തിയുടെ വിരാമത്താൽ…
- 147 ādhāreṣv athavāśaktyā jñānād vā deśakalpanāt | ujjāte śaktisaṃśobhe … ആധാരങ്ങളിലോ, അശക്തിയാലോ, ജ്ഞാനത്താലോ, ദേശ-കല്പനയാലോ — ശക്തി-സംശോഭം ഉദിച്ച് പിന്നെ…
- 148 evam eva hi sarvatra bhairavo bhairavīpriye | sarvatra … ഇതേപോലെ സർവത്രയും ഭൈരവൻ ഉണ്ട്, ഹേ ഭൈരവീ പ്രിയേ!
- 149 yasya kasyāpi dehe'smin pratyayo'haṃkṛto bhavet | tasyaiva kṣudrasaṃvitter … ഏതെങ്കിലുമൊരാളിന്റെ ഈ ദേഹത്തിൽ 'ഞാൻ' എന്ന അഹംകൃത-പ്രത്യയം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അവന്റെ ആ…
- 150 śrīdevy uvāca | devadeva mahādeva paripūrṇo'si me prabho … ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു — ഹേ ദേവദേവ, മഹാദേവ, ശങ്കര!
- 151 yathā tvayā kṛpāviṣṭam idaṃ rahasyam uddhṛtam | tathaiva … കൃപാവിഷ്ടനായി അങ്ങ് ഈ രഹസ്യത്തെ ഉദ്ധരിച്ചതുപോലെ, യോഗ്യനായ ശ്രോത്രത്തിലല്ലാതെ ആരോടും ഇതു…
- 152 idaṃ vijñānam uditaṃ jarāmaraṇanāśanam | brahmādidevavandyasya manthānabhairavasya ca ഉദിച്ച ഈ വിജ്ഞാനം ജരാമരണ-നാശനമാണ് — ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരാൽ വന്ദ്യനായ മന്ഥാന-ഭൈരവന്റേതുമത്രേ.
- 153 anākhyātam idaṃ tantraṃ bhogamokṣavidhāyakam | anākhyātam idaṃ tantraṃ … ഇതുവരെ പ്രകാശിപ്പിക്കാത്ത ഭോഗ-മോക്ഷ-വിധായകമായ ഈ തന്ത്രം — ഈ അനാഖ്യാത തന്ത്രം — അവർക്ക്…
- 154 anena jñānalābhena gurubhāvaḥ prasīdati | labdhvā yaḥ paramāṃ … ഈ ജ്ഞാനലാഭത്താൽ ഗുരുഭാവം പ്രസന്നമാകുന്നു;
- 155 yatra yatra kathañcit tu kartṛkarmaviviktatā | tatra tatra … എവിടെയെങ്കിലും കർത്താവിനെയും കർമ്മത്തെയും വിവേചിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ അവിടെയെല്ലാം ശിവാവസ്ഥ;
- 156 evaṃ vijñānam ālambya yogino jāyate śivaḥ | tīrthādiṣu … ഈ വിജ്ഞാനത്തെ ആലംബിച്ച യോഗി ശിവനായിത്തീരുന്നു;
- 157 śrotrātmano'samatā śaktiś cāsya cittasamatā samā | ātmadhyānena yā … ശ്രോത്രാത്മാവിന്റെ അസമത സകലരുമായുള്ള ശക്തിയോട് ചിത്ത-സമതയാൽ സമമാകുന്നു;
- 158 etadvijñānavijñānāt tatkṣaṇād yogavittamaḥ | yogināṃ sa mahāyogī jāyate … ഈ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വിജ്ഞാനത്താൽ ആ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ യോഗ-വിത്തമനായിത്തീരും;
- 159 śrīdevy uvāca | devadeva mahādeva paritṛptāsmi śaṅkara | … ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു — ഹേ ദേവദേവ, മഹാദേവ, ശങ്കര!
- 160 sarvaśaktiprabhedānāṃ hṛdayaṃ jñātam adya ca | rudrayāmalam āsādya … സർവശക്തിയുടെ പ്രഭേദങ്ങളുടെ ഹൃദയം ഇന്നു ഞാൻ അറിഞ്ഞു;
- 161 ity uktvānanditā devī kaṇṭhe lagnā śivasya tu | … ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞ് ആനന്ദിതയായ ദേവി ശിവന്റെ കണ്ഠത്തിൽ ഒട്ടി;
- 162 kulaguhyaṃ samākhyātaṃ na deyaṃ prokṣya kasyacit | śiṣyāya … കുല-ഗുഹ്യം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു;
- 163 iti vijñānabhairave śrīdevyā stavanātmakam | śataikaṃ dvādaśādhikam uktaṃ … ഇപ്രകാരം വിജ്ഞാന-ഭൈരവത്തിൽ — ശ്രീദേവിയുടെ സ്തവനാത്മകമായി — ഭേദ-വിവർജ്ജിതമായ…